TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ

Küreselleşme kavramı geniş bir anlam içermesine rağmen ülke ekonomilerinin dışa açıklığı anlamında da kullanılabilir. Dünya ekonomisinde 1980 yıllarda başlayan serbestleşme süreci Sovyet Bloğuna dair son dönem siyasi gelişmeler ile de yakından ilgilidir. Dünya ticaretine entegrasyonu oldukça öneml...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Ceyhun Can Özcan, İbrahim Özmen, Günay Özcan
Format: Article
Language:English
Published: Selcuk University Press 2018-08-01
Series:Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1725362
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841562781361373184
author Ceyhun Can Özcan
İbrahim Özmen
Günay Özcan
author_facet Ceyhun Can Özcan
İbrahim Özmen
Günay Özcan
author_sort Ceyhun Can Özcan
collection DOAJ
description Küreselleşme kavramı geniş bir anlam içermesine rağmen ülke ekonomilerinin dışa açıklığı anlamında da kullanılabilir. Dünya ekonomisinde 1980 yıllarda başlayan serbestleşme süreci Sovyet Bloğuna dair son dönem siyasi gelişmeler ile de yakından ilgilidir. Dünya ticaretine entegrasyonu oldukça önemli olan yükselen ülkeler ve ekonomileri, ticaretin serbestleşmesi ve küresel sisteme entegrasyon açısından özel bir konumda sahiptiler. Küreselleşen dünya ekonomisinde, faklı yapıdaki ülkelerin dünya ekonomisine entegrasyonunda üstesinden gelmek zorunda oldukları sorunlardan birisi de ticari dışa açıklığın ekonomik büyüme üzerine olan etkilerinin tam olarak anlaşılabilmesidir. Bu bağlamda iki değişken arasındaki karşılıklı veya tek yönlü ilişki ülke ekonomilerinin sağlıklı bir şekilde anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma yükselen ekonomilerde ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 18 yükselen ülke ekonomisine ait 1992-2015 dönem verileri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla ticari dışa açıklık ve kişi başı gayri safi yurt içi hâsıla arasındaki ilişki çeşitli ekonometrik testler ile sınanmıştır. Çalışmada, serilerin durağanlığına dair 1. nesil panel birim kök testleri tercih edilmiştir. Diğer yandan seriler arasındaki nedensellik ilişkisinin anlaşılması için Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi ve yatay kesit bağımlılığını da göz önünde bulunduran Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya panel nedensellik testleri tercih edilmiştir. Çalışmadan elde edilen birim kök test sonuçlarına göre, ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme değişkenleri birinci farkında durağan olmaktadır. Bu sonuçlar her iki değişkeninde ekonomik şoklardan etkilendiğini ancak çeşitli politik veya ekonomik araçlarla tekrar dengeye geldiğini göstermektedir. Diğer yandan nedensellik testlerine ilişkin sonuçlar arasında Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi panelin genelinde kişi başı gayri safi hasıladan Gdpp ticari dışa açıklığa Open doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak küreselleşme sürecinde ülkelerin bir birleri ile ekonomik etkileşimleri göz önünde bulundurulduğunda, Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya nedensellik testlerine ait bireysel nedensellik testi sonuçları Çin ve Romanya’da ticari dışa açıklıktan kişi başına gayri safi hasılaya doğru, Filipinlerde ise kişi başı gayri safi hasıladan ticari dışa açıklığa doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlara göre özellikle Çin, Romanya ve Filipinler iki değişken arasındaki nedensellik ilişkisinde diğer ülkelere göre ön plana çıkmaktadır.
format Article
id doaj-art-85924f54112f413e86541114a74bdea6
institution Kabale University
issn 2667-4750
language English
publishDate 2018-08-01
publisher Selcuk University Press
record_format Article
series Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
spelling doaj-art-85924f54112f413e86541114a74bdea62025-01-03T00:44:47ZengSelcuk University PressSelçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi2667-47502018-08-01406073154TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİCeyhun Can Özcan0İbrahim Özmen1Günay Özcan2Necmettin Erbakan ÜniversitesiSelçuk ÜniversitesiNecmettin Erbakan ÜniversitesiKüreselleşme kavramı geniş bir anlam içermesine rağmen ülke ekonomilerinin dışa açıklığı anlamında da kullanılabilir. Dünya ekonomisinde 1980 yıllarda başlayan serbestleşme süreci Sovyet Bloğuna dair son dönem siyasi gelişmeler ile de yakından ilgilidir. Dünya ticaretine entegrasyonu oldukça önemli olan yükselen ülkeler ve ekonomileri, ticaretin serbestleşmesi ve küresel sisteme entegrasyon açısından özel bir konumda sahiptiler. Küreselleşen dünya ekonomisinde, faklı yapıdaki ülkelerin dünya ekonomisine entegrasyonunda üstesinden gelmek zorunda oldukları sorunlardan birisi de ticari dışa açıklığın ekonomik büyüme üzerine olan etkilerinin tam olarak anlaşılabilmesidir. Bu bağlamda iki değişken arasındaki karşılıklı veya tek yönlü ilişki ülke ekonomilerinin sağlıklı bir şekilde anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma yükselen ekonomilerde ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 18 yükselen ülke ekonomisine ait 1992-2015 dönem verileri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla ticari dışa açıklık ve kişi başı gayri safi yurt içi hâsıla arasındaki ilişki çeşitli ekonometrik testler ile sınanmıştır. Çalışmada, serilerin durağanlığına dair 1. nesil panel birim kök testleri tercih edilmiştir. Diğer yandan seriler arasındaki nedensellik ilişkisinin anlaşılması için Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi ve yatay kesit bağımlılığını da göz önünde bulunduran Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya panel nedensellik testleri tercih edilmiştir. Çalışmadan elde edilen birim kök test sonuçlarına göre, ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme değişkenleri birinci farkında durağan olmaktadır. Bu sonuçlar her iki değişkeninde ekonomik şoklardan etkilendiğini ancak çeşitli politik veya ekonomik araçlarla tekrar dengeye geldiğini göstermektedir. Diğer yandan nedensellik testlerine ilişkin sonuçlar arasında Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi panelin genelinde kişi başı gayri safi hasıladan Gdpp ticari dışa açıklığa Open doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak küreselleşme sürecinde ülkelerin bir birleri ile ekonomik etkileşimleri göz önünde bulundurulduğunda, Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya nedensellik testlerine ait bireysel nedensellik testi sonuçları Çin ve Romanya’da ticari dışa açıklıktan kişi başına gayri safi hasılaya doğru, Filipinlerde ise kişi başı gayri safi hasıladan ticari dışa açıklığa doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlara göre özellikle Çin, Romanya ve Filipinler iki değişken arasındaki nedensellik ilişkisinde diğer ülkelere göre ön plana çıkmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1725362ticari dışa açıklıkkişi başı gayri safi yurt i̇çi hasılasabit sermaye yatırımlarıyabancı sermaye yatırımlarıpanel nedensellikyükselen ekonomilertrade opennessper capita gross domestic productpanel causalityemerging economies
spellingShingle Ceyhun Can Özcan
İbrahim Özmen
Günay Özcan
TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ticari dışa açıklık
kişi başı gayri safi yurt i̇çi hasıla
sabit sermaye yatırımları
yabancı sermaye yatırımları
panel nedensellik
yükselen ekonomiler
trade openness
per capita gross domestic product
panel causality
emerging economies
title TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
title_full TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
title_fullStr TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
title_full_unstemmed TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
title_short TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ
title_sort ticari disa acikligin ekonomik buyume ye etkisi yukselen piyasa ekonomileri
topic ticari dışa açıklık
kişi başı gayri safi yurt i̇çi hasıla
sabit sermaye yatırımları
yabancı sermaye yatırımları
panel nedensellik
yükselen ekonomiler
trade openness
per capita gross domestic product
panel causality
emerging economies
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1725362
work_keys_str_mv AT ceyhuncanozcan ticaridisaacikliginekonomikbuyumeyeetkisiyukselenpiyasaekonomileri
AT ibrahimozmen ticaridisaacikliginekonomikbuyumeyeetkisiyukselenpiyasaekonomileri
AT gunayozcan ticaridisaacikliginekonomikbuyumeyeetkisiyukselenpiyasaekonomileri