2008 KÜRESEL FİNANS KRİZİNİN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİSİ: BRIC ÜLKELERİ - TÜRKIYE KARŞILAŞTIRMASI - Ali Fi̇dan; Emine Fırat (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Kriz kelimesi geniş bir kavram olup, pek çok tanımı yapılmaktadır. Sosyal bilimlerde kriz; buhran bunalım gibi kelimelere karşılık gelirken, İktisat Literatüründe; Ekonomik Kriz, Finansal Kriz gibi ifadelerle anılmaktadır. Ekonomik Kriz Kavramı; iç talepteki daralmaya paralel yatırımlarda oluşan düşüş, işsizlik oranlarında yaşanan artış ve nihayetinde de toplumun refah seviyesinin ciddi anlamada bozulması, biçiminde kendini gösteren olumsuz bir durumu ifade eder. Finansal Kriz ise; finansal piyasalarda yaşanan belirsizliğin veya finansal varlıkların oluşturabileceği balon etkisinin, tüm finansal sistemi zincirleme biçimde etkilemesiyle meydana gelen olumsuzluktur. ABD Ekonomisinde 2007 yılının ortalarına doğru kendini gösteren ve zamanla etki alanını genişleten, nihayetinde de 2008’in sonu itibariyle tüm dünyayı etkilemeye başlayan Finansal Kriz; gelişmiş ekonomiler başta olmak üzere tüm dünyada hissedilmiştir. Gelişmekte olan ülkeler içerisinde olan ve BRIC Dörtlüsü diye tabir edilen Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin ile birlikte Türkiye de; farklı düzeylerde de olsa, 2008 Krizinden etkilenmişlerdir. Bu çalışmada yukarıda ifade edilen BRIC Ülkelerinin; GSYİH, işsizlik oranı, büyüme oranı, enflasyon oranı, kişi başı milli gelir gibi temel ekonomik göstergeleri karşılaştırmalı olarak irdelenmeye çalışılmıştır. Bu karşılaştırmalar Küresel Finansal Krizin etkilerini göstermeye başladığı 2008 yılı ve devamındaki birkaç yıllık dönemi kapsayacak biçimde yapılmıştır. Öte yandan, BRIC Ülkeleri ile benzer özellikler göstermesinin yanı sıra ileride bu gruba dahil edilmesi muhtemel ülkelerden olan Türkiye’nin, 2008 Krizi ve devamındaki birkaç yıllık süreçte ortaya koyduğu ekonomik performans da çalışmaya dahil edilmiştir.