Ocena zaawansowania procesu miażdżycowego u dzieci z cukrzycą typu 1 za pomocą badania ultrasonograficznego tętnic szyjnych wspólnych i ramiennych - Joanna Tołwińska; Barbara Głowińska; Mirosława Urban (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Wprowadzenie: Wobec udowodnionego faktu rozwoju miażdżycy tętnic od wczesnego dzieciństwa, poszukuje się metod badawczych, które w sposób możliwie nieinwazyjny, posłużyłyby wyjaśnieniu mechanizmów patogenetycznych i rzuciłyby więcej światła na procesy zachodzące w tętnicach u dzieci i młodzieży, szczególnie w grupie obarczonej czynnikami ryzyka przyspieszonego rozwoju procesu miażdżycowego, do których należy cukrzyca typu 1. Bezsporny jest udział dysfunkcji śródbłonka naczyniowego we wczesnych etapach aterogenezy. Ultrasonografia o wysokiej rozdzielczości jest metodą pozwalającą badać tętnice, a z racji dobrej dostępności, pole do badań mogą stanowić tętnice szyjne i ramienne. Cel pracy: Ocena za pomocą ultrasonografii o wysokiej rozdzielczości zaburzeń funkcji śródbłonka tętnic ramiennych u dzieci z cukrzycą typu 1 oraz pomiary grubości warstwy środkowej i wewnętrznej w tętnicach szyjnych wspólnych u tych pacjentów. Materiał i metody: Grupę badaną stanowiło 64 dzieci (29 chłopców, 35 dziewcząt) w średnim wieku 15,5 roku (14,8-16,2) chorujących na cukrzycę typu 1. Grupę kontrolną stanowiły 24 osoby (9 chłopców, 15 dziewcząt) w wieku porównywalnym z grupa badaną. Za pomocą ultrasonografii o wysokiej rozdzielczości w projekcji 2D, oceniano w fazie rozkurczowej odległość „m-m” w tętnicach ramiennych (odległość między liniami „m” stanowiącymi granicę między warstwą środkową i przydanką, bliższej i dalszej ściany naczynia) w spoczynku i po ucisku przedramienia badanej kończyny (przekrwienie bierne) oraz po podjęzykowym podaniu nitrogliceryny. Za pomocą techniki dopplerowskiej oceniano prędkość przepływu krwi w naczyniach. W analizach posługiwano się oceną wskaźników procentowej rozszerzalności po przekrwieniu reaktywnym (FMD) i po podaniu podjęzykowym nitrogliceryny (NTGMD). Dokonywano również pomiarów grubości warstwy środkowej i wewnętrznej w tętnicach szyjnych wspólnych (IMT). Wszyscy badani mieli oceniane wybrane parametry gospodarki lipidowej. Wyniki: W grupie badanej stwierdzono wyższe wartości IMT w porównaniu do grupy kontrolnej (0,52 mm vs. 0,43 mm, p<0,05). W badaniu tętnicy ramiennej, grupa badana charakteryzowała się niższymi wartościami wskaźnika FMD (5,56% vs. 9,47%, p<0,05) przy porównywalnych wielkościach „m-m” (3,17 mm vs. 3,13 mm). Dzieci z cukrzycą charakteryzowały się wyższymi stężeniami cholesterolu całkowitego oraz triacylogliceroli. Wnioski: 1. Ocena wskaźnika IMT w tętnicach szyjnych wspólnych u dzieci z cukrzycą typu 1 dostarcza informacji o większym zaawansowaniu procesu miażdżycowego u tych pacjentów. 2. Wskaźnik procentowej rozszerzalności w efekcie przekrwienia reaktywnego (FMD), badany w tętnicy ramiennej, jest przydatny w ocenie zaburzeń funkcji śródbłonka naczyniowego u dzieci obarczonych cukrzycą typu 1. 3. Ultrasonograficzne metody oceny zmian miażdżycowych w tętnicach powinny być szerzej stosowane jako stosunkowo proste, nieinwazyjne i tanie.