VÂKIDÎ’NIN FUTÛHU’Ş-ŞAM ISIMLI ESERINDE GEÇEN HAMÂSE ŞIIRLERININ ANALIZI - Bekir Yıldırım (İslami İlimler Dergisi)
Vâkıdî (ö. 823) tarafından kaleme alınan Futûhu’ş-Şam isimli eser Hz. Ebubekir (ö. 634) ve Hz. Ömer (ö. 644) zamanındaki Bizans ve İran’a yapılan fetihleri ele aldığı için daha çok tarihi yönüyle meşhur olmuştur. Ancak içerdiği şiirlerle eserin edebi yönü de bulunmaktadır. Eserde fetihler esnasında kahramanlar tarafından söylenmiş çok sayıda şiir mevcuttur. İslam dini ile edebiyat ve özelde şiirde görülen içerik değişiklikleri ve gelişmeleri gözlemlemek için buradaki şiir koleksiyonunun tahlili önemlidir. İslam, hayatın her alanında değişikliğe neden olduğu gibi Arap şiirinde de içerik bakımından birtakım değişikliklere neden olmuştur. Örneğin cahili dönemde şairler kendilerini sadece kabilelerine nispet ederken İslam dini ile aidiyet duygusu sadece aşiretle sınırlanmamış, İslam ve peygamberi de kapsar hale gelmiştir. Yine eserde geçen şiirler savaş ortamının edebi olarak aktarımında önemli kültürel bir fonksiyon icra etmektedir. Şiirlerde düşmanın, savaş aletlerinin ve savaş ortamının tasviri yer almaktadır. Bu çalışmada fetihler sırasında kahramanların dillendirdikleri savaşın farklı çehresini gösteren hamasi şiirler içerik ve bu şiirlerde İslam’ın meydana getirdiği değişiklikler analiz edilmiştir.