AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ ÇERÇEVESİNDE TERCÜMAN YARDIMINDAN YARARLANMA HAKKI - Uğur Kaynakçıoğlu (Karatekin Hukuk Dergisi)
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3(e) maddesinde düzenlenen tercüman yardımından yararlanma hakkı, savunmanın gerçekleştirilebilmesi ve adil yargılanma hakkının sağlanabilmesi için gerekli ve zorunlu olan mutlak bir haktır. Madde metninin içeriğine göre kendisine bir suç isnat edilen ve mahkemede kullanılan dili anlamayan veya konuşamayan kişiler bedelsiz olarak tercüman yardımından yararlanacaktır. Ancak hakkın kapsamını yalnızca bu tek cümleyle ilişkilendirmemek gerekir, çünkü hakkın kapsamı Sözleşme içeriğinden daha çok Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla şekillendirilmiştir. Nitekim hakkın önemi, hakkın uygulanma kapsamı, haktan yararlanabilecek kişiler, haktan yararlanmanın karşılığı, tercüman temin etme yükümlülüğü ve tercümanın niteliği, hakkın kısıtlanması ve haktan feragat gibi pek çok mesele Mahkemenin kararlarına konu olmuştur. Bu çalışmada tüm bu meseleler incelenecek; hakkın kullanım alanı netleştirilecektir. Böylece hakkın Sözleşmeye taraf olan devletlere yüklediği kullanılan dili anlamamak veya konuşamamak konularında tespit yapma ve nitelikli tercümanı atama yükümlülüğüne ilişkin değerlendirmelerde hâkimlerin önlerine gelen her olayda kararlarını olanca dikkat ve titizlikle hassas bir dengeyle ele almaları gerekecektir.