بررسی همدیدی سیل حوضه آبخیز بالیخلوچای اردبیل (مطالعه موردی: 16 اسفند 1388 و 17 آذر 1389) - بهروز سبحانی; مهدی فروتن (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
سیلاب به‌عنوان یکی از بلایای طبیعی با داشتن بیش‌ترین فراوانی نسبی وقوع همواره زندگی بشر را تهدید نموده است. هدف از انجام این تحقیق کشف روابط الگو‌های گردش جوی با سیلاب‌های حوضه آبخیز بالیخلو‌چای اردبیل به‌منظور جلو‌گیری از مخاطرات آن با رویکرد محیطی به گردشی است. برای این کار داده‌های دبی برای سه ایستگاه پل‌الماس، نیر، گیلانده از سال (1353-1392) از اداره آب‌ منطقه‌ای استان اردبیل اخذ شد و با استفاده از روش خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی ward دو مورد از سیلاب رخداده در تاریخ 16 اسفند 1388 و 17 آذر 1389 به‌عنوان فرین انتخاب و تحلیل گردید. داده‌های مربوط به سطوح فوقانی جو از سایت مرکز ملی پیش‌بینی محیطی (NCEP-NCAR) تهیه شد و نقشه‌های ترکیبی فشار تراز سطح دریا با ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال، بردار باد با آب قابل بارش، امگا با تاوایی و هاف مولر رطوبت ویژه در محیط نرم‌افزار گردس ترسیم گشت. نتایج تحلیل سینوپتیکی نشان داد حاکمیت سامانه کم‌فشار حرارتی مدیترانه‌ای و پر‌فشار حرارتی چین عامل مهمی در اغتشاش جوی بوده و در کنار آن قرار‌گیری منطقه موردمطالعه در جلوی محور فرود ناوه‌ی شرق مدیترانه حرکات چرخندی هوا را در پی داشته و وضعیت سرعت قائم هوا و تاوایی روی منطقه موردمطالعه بیانگر جوی ناپایدار بوده است. مقدار نم ویژه نیز از روز قبل از وقوع سیل در لایه‌های پایینی اتمسفر افزایش یافته و شار رطوبت دریای مدیترانه از طریق باد‌های غربی جنب‌حاره‌ای بر جو منطقه موردمطالعه در ایجاد بارش‌های سیل‌آسا نقش مهمی داشته است.