TÜRK DİN SOSYOLOJİSİNİN TEMEL SORUNLARI: LİSANSÜSTÜ TEZLER BAĞLAMINDA ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM -Cumhuriyet Üniversitesi Örneği- - Şaban Erdiç (İslami İlimler Dergisi)
Bumakale Cumhuriyet Üniversitesi örnekleminde din sosyolojisi anabilim dalınabağlı olarak tamamlanmış lisansüstü tezlerin konu, metot ve kuram açısından bireleştirisini içermektedir. Dolayısıyla araştırma Türk din sosyolojisinin buanlamdaki sorunlarının anlaşılmasına pratik bir örneklemden hareketle katkıyapmayı hedeflemiştir. Araştırmaya konu olan tezler özellikle son yıllarda konubakımından bir zenginleşme içine girmişse de bu konuda özgün ve sistematik biryaklaşım göze çarpmış değildir. Neredeyse tamamen ampirik olarak planlanmış buçalışmalar birer özel din sosyolojisi çalışması olmuştur. Öte yandan söz konusulisansüstü tezler metodoloji ve kuramsal yaklaşımlar bakımından da çok önemlisorunlarla karşı karşıyadır. Bu çerçevede Batı’nın kendi toplumsal koşullarındaolgusallaştırdığı bir problemi, metodu ve kuramsal yaklaşımı kendi toplumunuaçıklamak üzere taklit etmesi bir tarafa, tezlerde araştırma süreçleriyleilgili bir özenin olmaması daha dikkat çekici olmuştur. Bu sebeple tezler genelolarak araştırılan toplumla ilgisi olmayan, tarihsel, sosyolojik ve felsefiarka planı bulunmayan bir fotoğraf ortaya koymuştur. Bu durum iki sorunu günyüzüne çıkarmıştır. Bunlardan biri tezlerin bugüne kadar görgül bir zenginlikdışında alanın birikiminden geçinmeye devam etmesi, diğeri ise anlamı iyicedaraltılmış kavramların bu haliyle entelektüel bir katkıyı sağlamaktan oldukçauzak olmasıdır.