SHVATANJE KONTEKSTA ZA UČENJE U SAVREMENIM EMPIRIJSKIM ISTRAŽIVANJIMA - Jelena S. Medar Zlatković; Lidija R. Radulović (Istraživanja u Pedagogiji)
Iako se sintagma kontekst za učenje često sreće u pedagoškoj literaturi, značenja koja se pridaju ovom pojmu različita su te se neupitno može reći jedino da je njegova suština kompleksna i teško dokučiva. Cilj ovog rada jeste da sagledamo shvatanja konteksta za učenje u savremenim empirijskim istraživanjima kroz odgovaranje na pitanja: kakva je priroda konteksta za učenje; šta čini sadržaj ovog pojma; kakva je uloga obrazovnih aktera u građenju konteksta za učenje; koji se obim pojma konteksta za učenje nalazi u fokusu istraživanja i mogu li se prepoznati tipični obrasci u shvatanju konteksta. Metodom sinteze tekstualnog narativa odabranih empirijskih istraživanja (N=20) utvrdili smo da se kontekst za učenje najčešće shvata kao skup objektivno postojećih karakteristika okruženja, iako se javljaju i radovi u kojima se kontekst razume kao subjektivni doživljaj aktera. Sličan je broj radova u kojima se elementi konteksta posmatraju kao zasebne komponente a njihovi odnosi zanemaruju, kao i onih u kojima se kontekst razume kao mreža odnosa između elemenata ili holistički. U sličnom broju istraživanja obrazovni akteri se posmatraju kao pasivni korisnici konteksta i kao oni koji grade kontekst. U analiziranim istraživanjima najčešće se istražuje kontekst na mikro nivou učionice. Na osnovu analize odnosa između pojedinih dimenzija može se zaključiti da se u savremenim istraživanjima mogu prepoznati dva načina konceptualizovanja konteksta koja se temelje na polazištima empirijsko-analitičke i ekološko-interpretativne paradigme. Budući da teorijski okvir i istraživački instrument koji je razvijen za potrebe ovog rada omogućavaju sagledavanje definišućih dimenzija konteksta za učenje, verujemo da rad može biti koristan za buduća istraživanja.