Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar

Belirli bir kategoriye ait olan sözcüklerin oluşturduğu topluluk söz varlığını ifade eder. Yöreden yöreye göre değişen söyleyiş farklılıkları sadece ses ve şekilde değil aynı zamanda söz varlığına da etki etmiştir. Türkiye Türkçesi ağızlarının incelenmesi sonucunda ortaya ko...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Fatma Koç
Format: Article
Language:Arabic
Published: Mardin Artuklu University 2024-05-01
Series:Mukaddime
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.19059/mukaddime.1436479
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545199126315008
author Fatma Koç
author_facet Fatma Koç
author_sort Fatma Koç
collection DOAJ
description Belirli bir kategoriye ait olan sözcüklerin oluşturduğu topluluk söz varlığını ifade eder. Yöreden yöreye göre değişen söyleyiş farklılıkları sadece ses ve şekilde değil aynı zamanda söz varlığına da etki etmiştir. Türkiye Türkçesi ağızlarının incelenmesi sonucunda ortaya konulan çalışmalar neticesinde dile ait olan veriler içerisinde söz varlığının boyutu ve kapsamı da veri olarak elde edilir. Ağızlarda yaşayan birçok sözcüğün standart dile geçtiği görülmektedir. Sözcük çeşitliliği açısından zengin bir kaynak olan Türkiye Türkçesi ağızları, bu kapsamda söz varlığının boyutunun genişlemesini sağlamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde ağız çalışmalarının yapılmasının önemi birçok bakımdan ortaya çıkmaktadır. Ad verme ve tanımlama eylemleri, toplumun kültürel birikimini yansıtır. Bunun sonucu olarak insanlar; karakter, huy, mizaç özelliklerini tanımlarken içinde bulunduğu toplumun maddi ve manevi atmosferini de sözcüklere aktarırlar. İnsanların herhangi bir özelliğiyle bilinmesi ve bu özelliğin ifade ediliş biçimi, karakter niteliklerini içeren adlarının meydana gelme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bir karakter adı, birden fazla anlama sahip olmakla birlikte karakter adının içerdiği anlam olumlu, olumsuz, ne olumlu ne de olumsuz anlama sahip olabilmektedir. Söz konusu anlam değerindeki farklılık, aynı zamanda konuşulan yörenin ağzındaki kültür farklılığını yansıtmaktadır. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nün taranmasıyla elde edilen karakter adları içerisinde yer alan ne olumlu ne olumsuz anlama sahip olan karakter adları incelenecektir.
format Article
id doaj-art-5bd08683a0c54e7cbc5d6fddfd99cbbd
institution Kabale University
issn 1309-6087
language Arabic
publishDate 2024-05-01
publisher Mardin Artuklu University
record_format Article
series Mukaddime
spelling doaj-art-5bd08683a0c54e7cbc5d6fddfd99cbbd2025-01-12T09:46:52ZaraMardin Artuklu UniversityMukaddime1309-60872024-05-0115111410.19059/mukaddime.1436479 Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar Fatma Koç0https://orcid.org/0000-0003-2736-5459Adıyaman Üniversitesi Belirli bir kategoriye ait olan sözcüklerin oluşturduğu topluluk söz varlığını ifade eder. Yöreden yöreye göre değişen söyleyiş farklılıkları sadece ses ve şekilde değil aynı zamanda söz varlığına da etki etmiştir. Türkiye Türkçesi ağızlarının incelenmesi sonucunda ortaya konulan çalışmalar neticesinde dile ait olan veriler içerisinde söz varlığının boyutu ve kapsamı da veri olarak elde edilir. Ağızlarda yaşayan birçok sözcüğün standart dile geçtiği görülmektedir. Sözcük çeşitliliği açısından zengin bir kaynak olan Türkiye Türkçesi ağızları, bu kapsamda söz varlığının boyutunun genişlemesini sağlamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde ağız çalışmalarının yapılmasının önemi birçok bakımdan ortaya çıkmaktadır. Ad verme ve tanımlama eylemleri, toplumun kültürel birikimini yansıtır. Bunun sonucu olarak insanlar; karakter, huy, mizaç özelliklerini tanımlarken içinde bulunduğu toplumun maddi ve manevi atmosferini de sözcüklere aktarırlar. İnsanların herhangi bir özelliğiyle bilinmesi ve bu özelliğin ifade ediliş biçimi, karakter niteliklerini içeren adlarının meydana gelme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bir karakter adı, birden fazla anlama sahip olmakla birlikte karakter adının içerdiği anlam olumlu, olumsuz, ne olumlu ne de olumsuz anlama sahip olabilmektedir. Söz konusu anlam değerindeki farklılık, aynı zamanda konuşulan yörenin ağzındaki kültür farklılığını yansıtmaktadır. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nün taranmasıyla elde edilen karakter adları içerisinde yer alan ne olumlu ne olumsuz anlama sahip olan karakter adları incelenecektir.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.19059/mukaddime.1436479
spellingShingle Fatma Koç
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
Mukaddime
title Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
title_full Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
title_fullStr Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
title_full_unstemmed Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
title_short Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar
title_sort turkiye turkcesi agizlarinda derleme sozlugu ne gore karakter adlarinin tematik ve yapi tasnifi ne olumlu ne olumsuz anlama sahip olanlar
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.19059/mukaddime.1436479
work_keys_str_mv AT fatmakoc turkiyeturkcesiagızlarındaderlemesozlugunegorekarakteradlarınıntematikveyapıtasnifineolumluneolumsuzanlamasahipolanlar