H.A.R. Gibb ve Onun Arap Dili ve Kur’an Bağlamında İslâm Algısı - Yusuf Seller (İslami İlimler Dergisi)
ÖzBu çalışma, çağdaş İngiliz oryantalistlerden Arap dilinde ve İslâm konusundakapsamlı araştırmaları ile tanınan Sir Hamilton Alexander RoskeenGibb’in kısaca hayatı ve eserlerini, Arap dili ve Kur’ân hakkındaki yaklaşımlarınıesas alarak onun İslâm algısını ortaya koymaktadır. Esâsındaonun İslâm’a ilişkin düşünceleri söz konusu olduğunda, bir bilim adamıolarak objektifliğine gölge düşürmek istemediği satır aralarında gözeçarpmaktadır. Ancak onun, Arap dilini çıkış noktası alarak Kur’ân’ı veKur’ân’dan hareketle de İslâm’ı değerlendirmesi subjektifliğini gün ışığınaçıkarmaktadır. H.A.R. Gibb’in Arap dili hakkındaki en genel yargılarındanbiri Arap dilinin müzik, resim, tiyatro vs. gibi bir sanat olduğudur.Hz. Peygamber ise vazettiği söylemleri bu sanata dayandırmıştır. H.A.R.Gibb’in Kur’ân hakkındaki yargılarının temelini ise onun bir vahiy olmasındanziyâde, Arapça sanatını tüm incelikleriyle icrâ eden Hz. Peygamber’insöylemleri olduğudur. Dolayısıyla Kur’ân’ın bu türden bir söylemolması Arapların toplumsal eğilimleriyle ve zihinsel yapılarıyla bire bir örtüşmektedir.Bu örtüşme ise onlara soyut olan şeyleri müşahhas hale getirmiş,İslâm müessesesini daima canlı tutmalarına ve onun bir din olarakvarlığını sürdürmesine vasıta olmuştur.Anahtar Kelimeler: Hamilton, Alexander, Gibb, Arap dili, Kur’ân, İslâm.H.A.R. GIBB AND HIS PERCEPTION OF ISLAM CONTEXT OF ARABICLANGUAGE AND QUR’ANAbstractThis study presents the Islamic perception of Sir Alexander Roskeen Gibb,a famous contemporary Orientalist known for extensive researches on ArabicLanguage and Kor’an, based on his life, studies, ideas and approachestowards Islam. Basically, when it comes to the arguments related withIslam in any way, he never meant to cast a cloud over his objectivity as ascholar. Hardly did he sustain his unbiasedness because of accounting forKor’an through Arabic Language and for Islam through Kor’an, though. Tohim, this language is of an artistic branch such as music, painting, theatreetc. and the Prophet of Islam established his teachings on it. Kor’anarose by virtue of Prophet’s ingenious use of the language but not of therevelation from Creator.” So, Kor’an tallies with social and mental tendenciesof Arabs. This harmony gives rise to their concretion of the abstract,sustenance of Islam as societal phenomenon.Keywords: Hamilton, Alexander, Gibb, Arabic Language, Qur’an, Islam.