Nadir İbrahimi’nin Ateş Bedun-i Dûd Romanında Türkmenlerin Var Olma ve Birlik Mücadelesi - Ayşe Sosar (Mukaddime)

(untitled)
Ateş Bedun-i Dûd (Dumansız Ateş), modern İran edebiyatının önde gelen isimlerinden romancı, öykü yazarı, senarist ve yönetmen Nadir İbrahimi’nin İran Türkmenleriyle ilgili kaleme aldığı yedi ciltlik eseridir. Kaçarlar döneminin (1796-1925) ortalarında başlayan ve baba-oğul Pehlevi döneminin (1925-1979) son yıllarına kadar uzanan zaman dilimini içine alan romanda yazar, İran tarihinin yaklaşık yüz elli yıllık panoramasını gözler önüne serer ve olayların geçmişi hakkında okuyucuya geniş bilgiler verir. Söz konusu dönemler, İran tarihinin siyasi ve toplumsal yapısında ciddi bozulmaların yaşandığı dönemlerdir ve romanda bu olumsuz şartlardan en çok etkilenen, ezilen, sömürülen ve yalnız bırakılan Türkmen halkının var olma ve hayatta kalma mücadelesi anlatılır. Mücadele fikrini ortaya çıkaran siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel sorunlar; çözüm arayışları ve karşılaşılan engeller bir aşk hikayesi ekseninde tek tek irdelenir. Türkiye’de şimdiye kadar hakkında herhangi bir çalışmanın yapılmadığı tespit edilen söz konusu romanın betimsel-analiz yöntemiyle incelendiği bu çalışmanın amacı, eseri tüm yönleriyle tanıtmak, Türkmen tarihi ve toplumu açısından taşıdığı önemi ortaya koymak ve farklı bakış açılarıyla yapılacak yeni çalışmalara kapı aralamaktır. Bulgular, dönemin toplumsal ve siyasi yapısına ışık tutması, Türkmen tarih, toplum ve kültürüne ait pek çok unsuru barındırması ve tema açısından oldukça zengin ve çeşitlilik arzetmesi yönüyle bu hacimli eserin, kapsamlı ve müstakil bir çok çalışmaya kaynaklık edebilecek özelliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.