MUSTAFA SABRİ EFENDİ’NİN MAHMÛD ŞELTÛT’UN HZ. ÎSÂ’NIN REF‘ ve NÜZÛLÜ HAKKINDAKİ FETVASINA ELEŞTİRİLERİ - İbrahim Bayram (İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi)
Osmanlı’nın son dönemlerinde yetişmiş önemli siyaset ve ilim adamlarından biri olan Mustafa Sabri Efendi, hem ülkesinde hem de yurtdışında pek çok ilmî münazaraya dâhil olmuş ve bu tartışmalarda muhafazakâr ve gelenekçi bir yol izlemiştir. Onun kendisiyle ilmî tartışmalara giriştiği kişilerden biri de Ezher’de çeşitli kademelerde görev alan ve ıslahatçı düşünceleriyle şöhret bulan Mahmûd Şeltût olmuştur. Mustafa Sabri, Şeltût’un Kur’ân ve sünnette bir iman maddesi oluşturacak kadar Hz. Îsâ’nın ref‘ ve nüzûlü inancını destekleyen açık bir ifade olmadığı teziyle bu inancı reddeden kişinin itikadî mânada bir sıkıntıya düşmeyeceği şeklinde vermiş olduğu bir fetvasına karşı çıkmış ve bu konuda Şeltût’u eleştirerek onun iddialarına ve kullandığı delillere cevaplar vermiştir. Mustafa Sabri bu cevaplarında selef ulemânın Hz. Îsâ’nın ref‘ ve nüzûlü inancına yönelik olarak getirmiş olduğu delillerin yanı sıra aklî bir takım deliller daha serdetmiş ve bu konuda geleneksel görüş doğrultusunda yorumlar geliştirmiştir. Mustafa Sabri’nin bu yorumlar eşliğinde kendisine verdiği cevaplara ve yönelttiği eleştirilere başka bir kısım makaleler üzerinden karşılık veren Şeltût’un bu cevapları Mustafa Sabri tarafından yeni bir eleştirinin konusu haline getirilmiştir. Bu makalede Şeltût’un fetvası, Mustafa Sabri’nin bu fetvaya yönelik eleştirileri incelenecektir.