Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy

Archiwa w państwach regionu Wielkich Jezior Afrykańskich (Uganda, Rwanda, część Demokratycznej Republiki Konga, Burundi) powstały za sprawą administracji kolonialnej. Wiązało się to z wprowadzeniem przez Europejczyków w protektoratach i koloniach...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Wioleta Gierszewska
Format: Article
Language:deu
Published: The State Archives Head Office, Poland 2024-03-01
Series:Archeion
Online Access: https://ejournals.eu/czasopismo/archeion/artykul/archiwa-narodowe-ugandy-i-rwandy
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841554772991148032
author Wioleta Gierszewska
author_facet Wioleta Gierszewska
author_sort Wioleta Gierszewska
collection DOAJ
description Archiwa w państwach regionu Wielkich Jezior Afrykańskich (Uganda, Rwanda, część Demokratycznej Republiki Konga, Burundi) powstały za sprawą administracji kolonialnej. Wiązało się to z wprowadzeniem przez Europejczyków w protektoratach i koloniach regionu, skuteczniej niż próbowali to zrobić Arabowie w czasach przed kolonizacją, pisemnej formy komunikowania, co było odejściem od powszechnej wcześniej kultury przekazu ustnego. W efekcie ich działań w koloniach powstały pierwsze tworzone na wzór europejski szkoły. Wydano też drukiem pierwsze książki. Władze kolonialne zaczęły ponadto gromadzić dużą liczbę dokumentów wytworzonych przez administrację. Z powodu niesprzyjającego klimatu spora ich część uległa zniszczeniu, jeszcze więcej zaginęło bezpowrotnie w wyniku rebelii, zwłaszcza w okresie odzyskiwania przez poszczególne państwa niepodległości i postkolonialnych konfliktów. Większość pozostałych materiałów ustępujące władze kolonialne w pośpiechu wywiozły do Europy, uniemożliwiając ich przejęcie przez administrację nowych niepodległych państw. W efekcie wielu Afrykanów do dzisiaj prowadzi kwerendy i badania naukowe w archiwach Belgii czy Wielkiej Brytanii. Niemniej jednak archiwalia, które przetrwały i są obecnie przechowywane w archiwach narodowych państw regionu, stanowią nieocenioną skarbnicę wiedzy, zwłaszcza, że są to dokumenty unikalne, niedostępne w Europie, a wiele wnoszące w poznanie tamtejszych społeczeństw. Uganda i Rwanda uzyskały niepodległość w 1962 r. Od tego czasu datuje się historię archiwów państwowych obu krajów, chociaż geneza placówek oraz ich zasobów sięga czasów wcześniejszych. Celem artykułu jest zwięzłe ukazanie dziejów archiwów ugandyjskich i rwandyjskich, ich najważniejszych zmian organizacyjnych, podstaw formalnoprawnych oraz funkcjonowania, a także charakterystyka zasobów.
format Article
id doaj-art-4efe3eadec4a458fb3fb00161b4f6daa
institution Kabale University
issn 0066-6041
2658-1264
language deu
publishDate 2024-03-01
publisher The State Archives Head Office, Poland
record_format Article
series Archeion
spelling doaj-art-4efe3eadec4a458fb3fb00161b4f6daa2025-01-08T09:44:43ZdeuThe State Archives Head Office, PolandArcheion0066-60412658-12642024-03-012024110211810.4467/26581264ARC.24.001.18718Archiwa narodowe Ugandy i RwandyWioleta Gierszewska0https://orcid.org/0000-0002-5024-9379 Uniwersytet Gdański Archiwa w państwach regionu Wielkich Jezior Afrykańskich (Uganda, Rwanda, część Demokratycznej Republiki Konga, Burundi) powstały za sprawą administracji kolonialnej. Wiązało się to z wprowadzeniem przez Europejczyków w protektoratach i koloniach regionu, skuteczniej niż próbowali to zrobić Arabowie w czasach przed kolonizacją, pisemnej formy komunikowania, co było odejściem od powszechnej wcześniej kultury przekazu ustnego. W efekcie ich działań w koloniach powstały pierwsze tworzone na wzór europejski szkoły. Wydano też drukiem pierwsze książki. Władze kolonialne zaczęły ponadto gromadzić dużą liczbę dokumentów wytworzonych przez administrację. Z powodu niesprzyjającego klimatu spora ich część uległa zniszczeniu, jeszcze więcej zaginęło bezpowrotnie w wyniku rebelii, zwłaszcza w okresie odzyskiwania przez poszczególne państwa niepodległości i postkolonialnych konfliktów. Większość pozostałych materiałów ustępujące władze kolonialne w pośpiechu wywiozły do Europy, uniemożliwiając ich przejęcie przez administrację nowych niepodległych państw. W efekcie wielu Afrykanów do dzisiaj prowadzi kwerendy i badania naukowe w archiwach Belgii czy Wielkiej Brytanii. Niemniej jednak archiwalia, które przetrwały i są obecnie przechowywane w archiwach narodowych państw regionu, stanowią nieocenioną skarbnicę wiedzy, zwłaszcza, że są to dokumenty unikalne, niedostępne w Europie, a wiele wnoszące w poznanie tamtejszych społeczeństw. Uganda i Rwanda uzyskały niepodległość w 1962 r. Od tego czasu datuje się historię archiwów państwowych obu krajów, chociaż geneza placówek oraz ich zasobów sięga czasów wcześniejszych. Celem artykułu jest zwięzłe ukazanie dziejów archiwów ugandyjskich i rwandyjskich, ich najważniejszych zmian organizacyjnych, podstaw formalnoprawnych oraz funkcjonowania, a także charakterystyka zasobów. https://ejournals.eu/czasopismo/archeion/artykul/archiwa-narodowe-ugandy-i-rwandy
spellingShingle Wioleta Gierszewska
Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
Archeion
title Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
title_full Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
title_fullStr Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
title_full_unstemmed Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
title_short Archiwa narodowe Ugandy i Rwandy
title_sort archiwa narodowe ugandy i rwandy
url https://ejournals.eu/czasopismo/archeion/artykul/archiwa-narodowe-ugandy-i-rwandy
work_keys_str_mv AT wioletagierszewska archiwanarodoweugandyirwandy