Analiza zależności między cząsteczkami OX40/4-1 BB (CD134/CD137) obecnymi na powierzchni limfocytów T a autoprzeciwciałami stymulującymi i blokującymi receptor TSH u dzieci z chorobą Gravesa-Basedowa - Artur Bossowski; Anna Stasiak-Barmuta; Mirosława Urban; Cornelia Rinderle (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Cząsteczki OX-40 (CD134) i 4-1 BB (CD137) to glikoproteinowe molekuły dostarczające silnych sygnałów kostymulacji do aktywacji i proliferacji limfocytów T (w kierunku populacji Th1 lub Th2) w wyniku ich interakcji z ligandami OX-40L/4-1 BBL, obecnymi na powierzchni komórek prezentujących antygen (APC). Aktualne badania zostały przeprowadzone w celu określenia zależności między molekułami OX40/4-1 BB a autoprzeciwciałami stymulującymi (TSAb) i blokującymi (TBAb) receptor TSH u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa (GB). Celem pracy była ocena ekspresji molekuł CD134, CD137 i CD137L na powierzchni limfocytów krwi obwodowej pacjentów z chorobą GB przed leczeniem metizolem (n=28, średni wiek 16,3 roku) i po 6-12 miesiącach terapii tyreostatykiem (n=28, średni wiek 16,9 roku), u osób z wolem guzkowym nietoksycznym (NTNG) (n=28, średni wiek 15,8 roku) oraz w grupie kontrolnej dzieci zdrowych (n=28, średni wiek 15,9 roku). Analizę ekspresji cząsteczek kostymulujących przeprowadzono w oparciu o trójkolorową cytometrię przepływową (aparat Coultera EPICS XL). Oznaczenie poziomu przeciwciał stymulujących i blokujących receptor TSH przy użyciu komórek typu JPO9 CHO uzyskano wysokoczułą metodą radioimmunologiczną. W surowicy krwi pacjentów z nowo rozpoznaną chorobą GB stwierdzono istotne statystycznie podwyższenie odsetka limfocytów T CD134+ (p<0,001, p<0,01, p<0,04) i T CD137+ (p<0,04, p<0,035, p<0,01) w porównaniu do grupy kontrolnej, grupy dzieci z NTNG oraz pacjentów z chorobą GB pozostających w stanie eutyreozy. Po 6-12 miesiącach terapii metizolem wartości odsetka powyższych populacji komórek powróciły do normy. Z kolei analiza łącznej ekspresji obu molekuł CD134 oraz CD137 na powierzchni limfocytów CD3+ T krwi obwodowej wykazała znamienny wzrost ich odsetka u pacjentów z nieleczoną chorobą GB (p<0,025) w porównaniu do dzieci zdrowych. Obecność cząsteczki 4-1 BBL (CD137L) stwierdzono natomiast jedynie na powierzchni aktywnych monocytów u pacjentów z nadczynnością tarczycy. U dzieci ze świeżą chorobą GB wykazano w 75% przypadkach pozytywne miano przeciwciał TSAb, a u 3 spośród 7 dzieci (z wątpliwym indeksem TSAb) graniczne miano TBAb. Przeprowadzona analiza wykazała znamienną statystycznie korelację między ekspresją cząsteczki OX-40 na powierzchni limfocytów u dzieci ze świeżą chorobą GB a indeksem przeciwciał TSAb (p<0,025) i TBAb (p<0,04), natomiast zależności takich nie obserwowano w odniesieniu do CD137. Podsumowując można stwierdzić, że zmiany ekspresji cząsteczek kostymulujących na powierzchni limfocytów krwi obwodowej u dzieci z chorobą Gravesa-Basedowa stanowią przydatne badanie, umożliwiające kontrolę aktywności procesu autoimmunologicznego, a także są skuteczną formą monitoringu zastosowanej terapii.