تغییرات اندام هوایی و ریشه و عملکرد دانه لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) با کاربرد بیوچار و سالیسیلیک اسید در خاک شور - معصومه نصیری; بابک عندلیبی; سعید خماری; اسماعیل گلی کلانپا (تنش های محیطی در علوم زراعی)
دانه لوبیا منبع عالی مواد مغذی در رژیم غذایی بشر در بسیاری از کشورها به شمار می‌رود. پژوهشی گلخانه‌ای به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو سال متوالی در چهار تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی در سال های 1401-1400 و 1402-1401 اجرا گردید. فاکتورها شامل بیوچار آلی (تهیه شده از بید جنگلی) در چهار سطح (شاهد بدون بیوچار، بیوچار اولیه 2.5 درصد وزنی در خاک و بیوچار اصلاح شده با فسفریک اسید و سولفوریک اسید 1.25 درصد وزنی در خاک) محلول پاشی سالیسیلیک اسید در سه سطح (شاهد بدون محلول پاشی، 0.5 و 1 میلی‌مولار) و شوری در سه سطح (0 ،4 و 8 دسی زیمنس بر متر) بودند. بالاترین ارتفاع بوته در سال اول و دوم آزمایش به ترتیب از تیمار 0.5 و یک میلی‌مولار سالیسیلیک اسید توأم با کاربرد بیوچار اولیه 2.5 درصد وزنی در شرایط عدم تنش شوری خاک به میزان 45.45 درصد نسبت به تیمار شاهد به دست آمد. کاربرد 0.5 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید با بیوچار اصلاح شده با فسفریک اسید در شرایط عدم شوری بالاترین تعداد برگ در بوته (20.1 عدد) را موجب شد. با افزایش غلظت شوری خاک، وزن خشک بوته لوبیا به طور معنی‌دار (72 درصد نسبت به تیمار شاهد) کاهش نشان داد. در شوری 8 دسی زیمنس بر متر، کاربرد سالیسیلیک اسید بالاخص توام با کاربرد بیوچار اولیه موجب بهبود دانه در غلاف ( 90.30 درصد) گردید. بالاترین تعداد گره در ریشه (11.3 گره) متعلق به ترکیب تیماری کاربرد 0.5 میلی‌مولار سالیسلیک اسید توأم با مصرف بیوچار ساده در شرایط عدم اعمال تنش شوری در خاک بود . مقدار افزایش 15.28 درصد نسبت به تیمار شاهد بود. کاربرد سالیسیلیک اسید در مقدار یک میلی‌مولار بدون کاربرد بیوچار و تحت شرایط شوری شدید، بالاترین وزن خشک ریشه به میزان 52.98 درصد نسبت به شاهد را موجب شد.