HASTANE İŞLETMELERİNDE ETKİN STOK YÖNETİMİ: İLAÇ STOKLARINA YÖNELİK BİR UYGULAMA - EFFECTİVE INVENTORY MANAGEMENT IN HOSPITAL ENTERPRİSES: AN APPLICATION FOR DRUG STOCKS - Sabit Uygun; Vahit Yiğit (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Hastane işletme maliyetlerininönemli bir kısmını ilaç giderleri oluşturmaktadır. Hastanelerde ilaçlarınyokluğunda acı, ölüm, sakatlık gibi telafisi mümkün olmayan sonuçların ortayaçıkacak olması stok bulundurmayı zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle hastanelerstoklayacağı ilaçların hem maliyetini hem de ilacın hayati öneme sahip olupolmamasına göre stok bulundurmak zorunda kalmaktadır. Bu araştırmanın amacı, birüniversite hastanesinin 2015 yılı ilaç stoklarının ABC, VED ve ABC-VED Matrisstok kontrol yöntemlerine göre analiz edilmesidir. Araştırmada örneklemçekilmemiş evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda 1.225 kalem ilaçiçin toplam 17.295.096-TL ilaç stok maliyeti ve toplam hastane bütçesinin %13,3’ünüoluşturduğu tespit edilmiştir. ABC analizinde ilaç stok tutarı A,B,C grubuilaçlarda sırasıyla 12.072.884-TL, 3.489.447-TL, 1.732.765-TL olarakgerçekleşmiştir. VED analizinde V, E, D grubu ilaçlar sırasıyla 13.350.229-TL,3.186.276-TL; 758.592-TL olarak tespit edilmiştir. ABC-VED matris analizinegöre ilaç stokları hem maliyet hem de hayati öneme sahipliğine göre üçkategoride sınıflandırılmıştır. Bu analize göre ise maliyeti tutarı olarak kategoriI ilaçlar 15.935.047 TL (%92), kategori II, 1.241.033 TL (%7) ve kategori III ise119.018 TL (%1) olarak saptanmıştır.  İlaçstokları içerisinde en yüksek paya sahip Human Albumin 1.215.450-TL toplam ilaçgiderlerin %7’sini oluşturmaktadır. Daha sonra Ig Vena 10 gr 1 Flk, Herceptin150mg/1flk, Altuzan 400mg flk, Ig Vena 5 gr Iv flk, Mebthera Iv 500mg/50ml 1 flk,Sevorane, Eraxis vb. ilaçlar tespit edilmiştir. Bu ilaçların ortak özelliği hemmaliyeti oldukça yüksek hem de hayati öneme sahip ilaçlar olmasıdır.  Sonuç olarak ABC, VED ve ABC-VED matrisi yöntemleriilaç ve tıbbi malzeme stoklarını hem maliyet ve hem de hayati öneme göresınıflandırarak stoklarının etkin bir şekilde yönetilmesine yardımcıolabilecektir.