TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İHRACAT İLE İTHALAT VE DÖVİZ KURU ARASINDAKİ İLİŞKİLER - Ömer Emsen (Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi)
Liberalizasyonun işbölümü ve uzmanlaşmayadayalı olarak refah artışlarına yol açacağına dair yararları üzerine yoğun birliteratürün varlığı bilinmektedir. Ancak, özellikle son dönemlerde borçkrizleri ile birlikte sorgulanmaya başlanan bu anlayışa aynı zamanda ihracattayurtiçi katma değerde düşüşlerin ve dolayısıyla ithal girdi artışlarınınvarlığı belirgin bir şekilde eklenmeye başlamıştır. Ekonomisi böyle bir yapıdaolan ülkenin ulusal parasındaki değer kayıplarının rekabet gücünü etkilemeyerekihracatını artırmadığı gibi bir durum ortaya çıkmakta ve bu da ithalata bağımlıbir ihracat yapısı oluşturmaktadır. Bu yapının Türkiye ekonomisi özelindeişleyip işlemediğine dair yapılan analizlerde, Türkiye ekonomisinde kısa dönemde ihracatın ithalat ve kurdaki değişimleresadece artışlar yönünde tepki verebildiği; buna karşılık uzun dönemde simetrikilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Ancak, kur etkilerinin ithalatetkilerinden daha zayıf olduğu belirlenmiştir ki, bu durum ihracatın kuradayalı bir rekabet gücü tesis etmeye dayalı politikalara daha az duyarlıolduğuna işaret etmektedir. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinin ihracatta kur/fiyatrekabeti değil, dıştan alınanı dışa satmaya dayalı bir ekonomik özelliğe sahipolduğu belirlemesini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede Türkiye ekonomisinde “stratejik ithalattabağımlılığı azaltıcı-yüksek katma değer sağlayıcı-iç talebi de dikkate alanbüyüme” formlarını merkeze alan bir eksen kaymasına yönelmesinin politikaçıkarımı açısında önem arz edeceği söylenebilir.