ارزیابی کارآیی مدل هیدرولوژیکی توزیعی TOPKAPI-X در شبیه‌‌سازی دبی روزانه در حوزه‌‌‌ آبخیز گاماسیاب - محمد مهدی آرتیمانی; حسین زینی وند; ناصر طهماسبی پور (Muhandisī va mudirīyyat-i ābkhīz)
مقدمه ناهمگنی موجود در آبخیزها و غیر‌‌خطی بودن رفتارهای هیدرولوژیکی، شناخت کامل روابط موجود در آنها را بسیار پیچیده و مشکل ساخته است. از این رو، ارزیابی این سیستم‌‌ها، نیاز به فرایند مدل‌‌سازی دارد. با توجه به توسعه زبان‌های برنامه‌‌نویسی و ارائه الگوریتم‌های بهینه و کارا جهت حل مسائل دیفرانسیلی در چند دهه اخیر، مدل‌های هیدرولوژیکی/هیدرولیکی جایگاه خاصی در مطالعات هیدرولوژی پیدا کرده و بر این اساس، به‌کارگیری مدل‌‌های شبیه‌‌سازی بارش-رواناب، برای پیش‌‌بینی سیل مورد توجه محققین قرار گرفته است. این امر سبب شده تا مدل‌های متنوعی جهت شبیه‌‌سازی فرایند بارش-رواناب توسعه یابند. یکی از مدل‌‌های موفق در این زمینه، مدل TOPKAPI-X است. این مدل در دهه 90 میلادی در دانشگاه بولونیا توسط پروفسور Todini به‌صورت یک مدل بارش-رواناب توزیعی مکانی قابل کاربرد در سطح حوزه‌ آبخیز توسعه داده شد. از ویژگی‌های مهم مدل‌های توزیعی مکانی این است که می‌توان نتایج شبیه‌سازی مدل را در هر نقطه از حوزه ‌‌آبخیز استخراج نموده و بر خلاف مدل‌های یکپارچه که کل حوزه‌‌ آبخیز را یک واحد در نظر می‌گیرند، اجازه تفکیک‌‌بندی در هر نقطه از حوضه را می‌دهد. بنابراین، در این پژوهش بعد از واسنجی و اعتبارسنجی مدل فیزیکی-توزیعی TOPKAPI-X در حوزه‌‌‌ آبخیز گاماسیاب، نسبت به بهینه‌‌سازی مدل در منطقه پژوهش جهت برآورد دبی روزانه اقدام می‌‌شود.