تاثیر موقعیت شیب بر برخی از ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌شناسی خاک منطقه چلگرد استان چهارمحال و بختیاری - جعفر شریفی گرم‌دره; مهدی عاکف; محمد حسن صالحی; عبدالمحمد محنت کش (پژوهش‌های حفاظت آب و خاک)
توپوگرافی یکی از عوامل خاک‌ساز است که تأثیر مستقیم و غیر مستقیمی بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی، تشکیل‌ و تکامل خاک دارد. به منظور بررسی تأثیر موقعیت شیب بر برخی خصوصیات خاک، این مطالعه در منطقه چلگرد استان چهارمحال و بختیاری انجام گرفت. بدین منظور در شیب غربی تپه، سه ترانسکت در نظر گرفته شد و در سه موقعیت شیب شامل رأس شیب، شیب پشتی و پای شیب، 9 خاکرخ‌ حفر و از خاکرخ آن‌ها نمونه‌های دست خورده برای آزمایش‌های فیزیکی و شیمیایی تهیه شد. خاکرخ‌ها در طول سه ترانسکت تشریح و رده‌بندی شدند، بطوریکه خاکرخ‌ها در قسمت رأس و شیب پشتی در رده اینسپتی‌سول و خاکرخ‌های قرار گرفته در قسمت پای شیب در رده ورتی‌سول قرار گرفتند. نتایج به دست آمده، معنی‌دار بودن تفاوت درصد رس، ماده ‌آلی و شن را در موقعیت‌های مختلف شیب نشان داد. بیشترین مقدار رس و ماده ‌آلی در پای شیب و حداکثر مقدار شن در شیب پشتی مشاهده شد. نتایج کانی‌شناسی، وجود کانی‌های اسمکتیت، ایلیت، کائولینیت را در تمام خاکرخ‌ها نشان داد و کانی غالب در سه موقعیت شیب، با بیش از 70%، اسمکتیت بود. در نهایت از لحاظ کانی‌شناسی در نوع کانی‌ها تفاوت معنی‌داری بین موقعیت‌های مختلف شیب مشاهده نشد. ولی مقدار نسبی اسمکتیت به طرف پایین شیب افزایش کمی نشان داد.