Spathiphyllum’un in vitro mikro çoğaltımı üzerine şeker konsantrasyonlarının etkileri - Mustafa Özzambak; Emrah Zeybekoğlu; İzzet Gün; Tuğba Kılıç (Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi)
Fotoototrofik mikro çoğaltım, doku kültüründe gereksinim duyulankarbonun karbondioksitten karşılanmasıdır. Bu yöntemin temeli besin ortamınaorganik karbon kaynağı olarak şekerin ilave edilmemesi veya konsantrasyonununazaltılması koşuluna dayanmaktadır. Fotoototrofik mikro çoğaltım, dokukültürünün en önemli sakıncaları olan vitrifikasyon, dış koşullara adaptasyongüçlüğü, yoğun işgücü kullanımı, yüksek maliyet, kontaminasyon riski gibisorunları azaltabilmekte ya da ortadan kaldırabilmektedir. Bu çalışma ile Spathiphyllum wallisii’nin farklı şekerkonsantrasyonları içeren besin ortamlarındaki sürgün çoğaltma-köklendirmekabiliyetinin in vitro fotoototrofik çoğaltıma uygunluk durumu belirlenmeye çalışılmıştır.Sürgün çoğaltma denemesinde 8-10 mm uzunluğunda iki yapraklı in vitro sürgünlerMS + 0.5 mg/l BAP + 0.1 mg/l NAA ortamında; köklendirme denemesinde ise 25 mmboyundaki in vitro sürgünler MS + 0.1 mg/l NAA ortamında kültüre alınmış olup;her iki ortam da 0, 10, 20, 30 g/l konsantrasyonlarında şeker içermektedir.Sürgün çoğaltma aşamasında, çoğalma oranı, kardeş sürgün adedi ve uzunluğu,sürgün yaş ağırlığı, yaprak renk değerleri ve gelişme puanı bakımından şekerli(10, 20, 30 g/l) ve şekersiz (0 g/l) ortamlar arasında istatistiksel olarakönemli farklılıklar bulunmuştur. 10, 20, 30 g/l şeker konsantrasyonlarındaçoğalma sırasıyla 4.4, 4.6, 5.4 sürgün/eksp., 0 g/l şeker konsantrasyonunda 0.7sürgün/eksp. olarak gerçekleşmiştir. Köklendirme aşamasında da ortamda şekerbulunması incelenen özellikler üzerine pozitif yönde etki göstermiştir. 20, 30g/l şeker konsantrasyonlarında köklenme oranı %100 olup; kök sayısı sırasıyla16.1-8.8 adet/eksp., yaş kök ağırlığı ise 518.9-440.6 mg olarak belirlenmiştir.Bu çalışma koşullarında fotoototofik mikro çoğaltmanın tam olarakgerçekleşmediği; Spathipyllum’un in vitro sürgün çoğaltma ve köklendirilmesiiçin besin ortamında 20 ya da 30 g/l konsantrasyonlarında şeker bulunmasıgerektiği sonucuna varılmıştır.