Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni

İnsanın var olmasıyla başlayan ve üretim arttıkça artan tüketim eylemi, günümüzde ihtiyaçtan ziyade zevk, beğeni, moda, reklam vb. toplumsal bir takım yönlendirmelerin şekillendirdiği bir olguya dönüşmüştür.Kişinin bireysel özelliklerinden psikolojik durumuna, sosyal çevresinden ekonomik durumuna ka...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Ayşe Gedikçi Öndoğan
Format: Article
Language:English
Published: Selcuk University Press 2016-08-01
Series:Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1724838
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841562162120622080
author Ayşe Gedikçi Öndoğan
author_facet Ayşe Gedikçi Öndoğan
author_sort Ayşe Gedikçi Öndoğan
collection DOAJ
description İnsanın var olmasıyla başlayan ve üretim arttıkça artan tüketim eylemi, günümüzde ihtiyaçtan ziyade zevk, beğeni, moda, reklam vb. toplumsal bir takım yönlendirmelerin şekillendirdiği bir olguya dönüşmüştür.Kişinin bireysel özelliklerinden psikolojik durumuna, sosyal çevresinden ekonomik durumuna kadar pek çok etken tüketim alışkanlıklarının şekillenmesinde etkili olmuştur. Değişen gündelik hayat, kitle iletişim araçlarının etki alanının genişlemesi ve buna bağlı olarak gelişen popüler kültürün etkisi bu süreci hızlandırmış, bireylerin tüketim alışkanlıkların da değişmesine neden olmuştur. Değişen toplum yapısı ile birlikte değişen algı ve değer yargıları, insanların tüketim kavramına verdikleri anlamları da değiştirmiş; kuşaklar arasında farklılıklar gösteren tüketim ritüellerinin oluşmasına neden olmuştur.Geleneksel çarşı kültürü olarak nitelendirilen durum, ihtiyaçlar tarafından şekillenen ve imkânlar dâhilinde gerçekleştirilen bir tüketim davranışını içermektedir. Özellikle son 30 yılda yaşanan ekonomik ve sosyal gelişmeler, tüketim alışkanlıklarında da değişikliğe neden olmuştur. Alışveriş merkezleri yaygınlaşmış, marka ve moda kavramları öne çıkartılmış ve tüketim olgusu bir ihtiyacı giderme durumu olmaktan çıkartılmıştır. Bunlara bağlı olarak da artan toplumsal dayatmalarla istek ve beğenilerin ihtiyacın önüne geçmesi sağlanmıştır. İnsanları geleneksel çarşı kültüründen uzaklaştıran bu etmenler, alışveriş merkezlerini "tüketim katedralleri" haline getirirken, insanları da tüketim alışkanlıklarını değiştirmiştir. Tüketimi, bir ihtiyacı giderme olgusunun ötesinde bir yaşam biçimi haline dönüştür.Tüketim kavramının geçirdiği bu evrimin tarihi çarşılardaki yansımalarını tespit etmek amacı ile yürütülen bu çalışmada, uzun yıllardır Konya’nın Bedesten Çarşısı içerisinde faaliyet gösteren esnaflar ile görüşme yapılmış, müşterilerinin eski ve yeni tüketim alışkanlıkları ile bu durumun onların ticari fonksiyonlarına etkisi üzerine bilgi toplanmıştır.Günümüzde farklılaşan tüketim alışkanlıklarının değişen toplumsal, kültürel ve bireysel yapıyla doğrudan etkili olduğu ve bu durumun Bedesten esnafını etkilediği tespit edilmiştir. Bedesten esnafının değişime ayak uydurma ve tüketici beklentileri karşılama noktasında gösterdiği gayretlerle geleneksel çarşı kültürünü yaşatmaya devam edeceği konusunda olumlu bir kanının hâkim olduğu görülmüştür.
format Article
id doaj-art-3f7caf7e7d024cc6b6c078e2c7c2eb82
institution Kabale University
issn 2667-4750
language English
publishDate 2016-08-01
publisher Selcuk University Press
record_format Article
series Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
spelling doaj-art-3f7caf7e7d024cc6b6c078e2c7c2eb822025-01-03T01:06:19ZengSelcuk University PressSelçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi2667-47502016-08-0136519154Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya BedesteniAyşe Gedikçi Öndoğan0Selçuk Üniversitesiİnsanın var olmasıyla başlayan ve üretim arttıkça artan tüketim eylemi, günümüzde ihtiyaçtan ziyade zevk, beğeni, moda, reklam vb. toplumsal bir takım yönlendirmelerin şekillendirdiği bir olguya dönüşmüştür.Kişinin bireysel özelliklerinden psikolojik durumuna, sosyal çevresinden ekonomik durumuna kadar pek çok etken tüketim alışkanlıklarının şekillenmesinde etkili olmuştur. Değişen gündelik hayat, kitle iletişim araçlarının etki alanının genişlemesi ve buna bağlı olarak gelişen popüler kültürün etkisi bu süreci hızlandırmış, bireylerin tüketim alışkanlıkların da değişmesine neden olmuştur. Değişen toplum yapısı ile birlikte değişen algı ve değer yargıları, insanların tüketim kavramına verdikleri anlamları da değiştirmiş; kuşaklar arasında farklılıklar gösteren tüketim ritüellerinin oluşmasına neden olmuştur.Geleneksel çarşı kültürü olarak nitelendirilen durum, ihtiyaçlar tarafından şekillenen ve imkânlar dâhilinde gerçekleştirilen bir tüketim davranışını içermektedir. Özellikle son 30 yılda yaşanan ekonomik ve sosyal gelişmeler, tüketim alışkanlıklarında da değişikliğe neden olmuştur. Alışveriş merkezleri yaygınlaşmış, marka ve moda kavramları öne çıkartılmış ve tüketim olgusu bir ihtiyacı giderme durumu olmaktan çıkartılmıştır. Bunlara bağlı olarak da artan toplumsal dayatmalarla istek ve beğenilerin ihtiyacın önüne geçmesi sağlanmıştır. İnsanları geleneksel çarşı kültüründen uzaklaştıran bu etmenler, alışveriş merkezlerini "tüketim katedralleri" haline getirirken, insanları da tüketim alışkanlıklarını değiştirmiştir. Tüketimi, bir ihtiyacı giderme olgusunun ötesinde bir yaşam biçimi haline dönüştür.Tüketim kavramının geçirdiği bu evrimin tarihi çarşılardaki yansımalarını tespit etmek amacı ile yürütülen bu çalışmada, uzun yıllardır Konya’nın Bedesten Çarşısı içerisinde faaliyet gösteren esnaflar ile görüşme yapılmış, müşterilerinin eski ve yeni tüketim alışkanlıkları ile bu durumun onların ticari fonksiyonlarına etkisi üzerine bilgi toplanmıştır.Günümüzde farklılaşan tüketim alışkanlıklarının değişen toplumsal, kültürel ve bireysel yapıyla doğrudan etkili olduğu ve bu durumun Bedesten esnafını etkilediği tespit edilmiştir. Bedesten esnafının değişime ayak uydurma ve tüketici beklentileri karşılama noktasında gösterdiği gayretlerle geleneksel çarşı kültürünü yaşatmaya devam edeceği konusunda olumlu bir kanının hâkim olduğu görülmüştür.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1724838tüketimtüketim alışkanlıklarıtarihi çarşılarbedesten çarşısı konyaconsumptionconsumption habitshistorical bazaarbedesten covered bazaarkonya
spellingShingle Ayşe Gedikçi Öndoğan
Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
tüketim
tüketim alışkanlıkları
tarihi çarşılar
bedesten çarşısı konya
consumption
consumption habits
historical bazaar
bedesten covered bazaar
konya
title Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
title_full Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
title_fullStr Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
title_full_unstemmed Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
title_short Tarihi Çarşılarda Tüketim Ritüelleri: Konya Bedesteni
title_sort tarihi carsilarda tuketim rituelleri konya bedesteni
topic tüketim
tüketim alışkanlıkları
tarihi çarşılar
bedesten çarşısı konya
consumption
consumption habits
historical bazaar
bedesten covered bazaar
konya
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1724838
work_keys_str_mv AT aysegedikciondogan tarihicarsılardatuketimrituellerikonyabedesteni