بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه

تحلیل گفت‌مانِ انتقادی، یکی از نظریه‌های مطرح در حوزۀ نقد ادبی است، که امروزه توجه بسیاری از پژوهش­‌گرانِ زبان و ادبِ فارسی را برانگیخته است. این نظریه، با بررسی مطالعات تجربی میان تحولات اجتماعی و فرهنگیِ قلم‌روهای گوناگون جامعه و گفت‌مان­‌های موجود در آن، ضمن بیان رابطه میان ملاک­‌های درونی و بیر...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: پریسا نصیری, ناصر علیزاده
Format: Article
Language:English
Published: Ghalib University 2023-09-01
Series:غالب
Subjects:
Online Access:https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/142
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841564158394368000
author پریسا نصیری
ناصر علیزاده
author_facet پریسا نصیری
ناصر علیزاده
author_sort پریسا نصیری
collection DOAJ
description تحلیل گفت‌مانِ انتقادی، یکی از نظریه‌های مطرح در حوزۀ نقد ادبی است، که امروزه توجه بسیاری از پژوهش­‌گرانِ زبان و ادبِ فارسی را برانگیخته است. این نظریه، با بررسی مطالعات تجربی میان تحولات اجتماعی و فرهنگیِ قلم‌روهای گوناگون جامعه و گفت‌مان­‌های موجود در آن، ضمن بیان رابطه میان ملاک­‌های درونی و بیرونی متن، قدرت مسلط جامعه­‌یی را که اثر ادبی در آن شکل گرفته است، مورد بررسی قرار می‌دهد. فرکلاف یکی از نظریه­‌پردازان در حوزۀ گفت‌مان انتقادی است، که برای نظریۀ خود سه سطح را در نظر دارد. در سطح اول، براساس دستور نقش­‌گرای هلیدی، به بررسی ساختار متن می‌پردازد؛ در سطح دوم، که تفسیر نام دارد، به بررسی بافت موقعیتی و بینامتنیِ به‌کاررفته در متن نظر دارد و در سطح سوم،‌ تبیین به بررسی عوامل شکل‌­گیری، ایدیولوژی و تأثیرات گفت‌مان می­‌پردازد؛ ازجانبی، هوشنگ ابتهاج، یکی از شاعران برجسته در ادبیات معاصر فارسی‌است، که به ترسیم اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در اشعارش پرداخته و واکاوی آثارش براساس روی‌کرد انتقادی و تحلیل گفت‌مان، دست‌آوردهای قابل توجهی را در اختیار ما قرار می­‌دهد. در پژوهش حاضر برآن بودیم تا گفت‌مان‌های سیاسی و اجتماعی موجود در شعر ارغوان را بررسی کنیم و به این مهم دست یابیم که گفت­‌مان‌های مطرح در شعر ارغوان کدام است و مؤلفه­‌های موجود در این شعر تا چه اندازه با گفت­‌مان انتقادی فرکلاف قابل پی‌گیری است؟ برای رسیدن به ‌هدف، با استفاده از روی‌کرد فرکلاف، به‌شیوۀ تحلیلی-توصیفی، داده‌ها را تهیه نموده‌ایم. یافته‌های ما از پژوهش، نشان می­‌دهند: ابتهاج، با روایتی شاعرانه به بیان مسائلی چون نابرابری، بی­‌عدالتی، وضعیت فرهنگی و سیاسی در شعر ارغوان پرداخته و با تقویت روحیۀ استقلال‌طلبی، آزادی و میل به مقاومت و ایستاده‌گی، به زنده‌گی و گفت‌­مان تغییر در جامعۀ خود و بشریت امید دارد.
format Article
id doaj-art-3e56236fdd2342d28ce3717db15b6ea7
institution Kabale University
issn 2788-4155
2788-6441
language English
publishDate 2023-09-01
publisher Ghalib University
record_format Article
series غالب
spelling doaj-art-3e56236fdd2342d28ce3717db15b6ea72025-01-02T23:06:34ZengGhalib Universityغالب2788-41552788-64412023-09-0112310.58342/ghalibqj.V.12.I.3.1بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایهپریسا نصیری0ناصر علیزاده1دانش‌گاه/ پوهنتون علّامه طباطبائیدانش‌گاه/ پوهنتون شهید مدنیِ‌آذر بایجان تحلیل گفت‌مانِ انتقادی، یکی از نظریه‌های مطرح در حوزۀ نقد ادبی است، که امروزه توجه بسیاری از پژوهش­‌گرانِ زبان و ادبِ فارسی را برانگیخته است. این نظریه، با بررسی مطالعات تجربی میان تحولات اجتماعی و فرهنگیِ قلم‌روهای گوناگون جامعه و گفت‌مان­‌های موجود در آن، ضمن بیان رابطه میان ملاک­‌های درونی و بیرونی متن، قدرت مسلط جامعه­‌یی را که اثر ادبی در آن شکل گرفته است، مورد بررسی قرار می‌دهد. فرکلاف یکی از نظریه­‌پردازان در حوزۀ گفت‌مان انتقادی است، که برای نظریۀ خود سه سطح را در نظر دارد. در سطح اول، براساس دستور نقش­‌گرای هلیدی، به بررسی ساختار متن می‌پردازد؛ در سطح دوم، که تفسیر نام دارد، به بررسی بافت موقعیتی و بینامتنیِ به‌کاررفته در متن نظر دارد و در سطح سوم،‌ تبیین به بررسی عوامل شکل‌­گیری، ایدیولوژی و تأثیرات گفت‌مان می­‌پردازد؛ ازجانبی، هوشنگ ابتهاج، یکی از شاعران برجسته در ادبیات معاصر فارسی‌است، که به ترسیم اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در اشعارش پرداخته و واکاوی آثارش براساس روی‌کرد انتقادی و تحلیل گفت‌مان، دست‌آوردهای قابل توجهی را در اختیار ما قرار می­‌دهد. در پژوهش حاضر برآن بودیم تا گفت‌مان‌های سیاسی و اجتماعی موجود در شعر ارغوان را بررسی کنیم و به این مهم دست یابیم که گفت­‌مان‌های مطرح در شعر ارغوان کدام است و مؤلفه­‌های موجود در این شعر تا چه اندازه با گفت­‌مان انتقادی فرکلاف قابل پی‌گیری است؟ برای رسیدن به ‌هدف، با استفاده از روی‌کرد فرکلاف، به‌شیوۀ تحلیلی-توصیفی، داده‌ها را تهیه نموده‌ایم. یافته‌های ما از پژوهش، نشان می­‌دهند: ابتهاج، با روایتی شاعرانه به بیان مسائلی چون نابرابری، بی­‌عدالتی، وضعیت فرهنگی و سیاسی در شعر ارغوان پرداخته و با تقویت روحیۀ استقلال‌طلبی، آزادی و میل به مقاومت و ایستاده‌گی، به زنده‌گی و گفت‌­مان تغییر در جامعۀ خود و بشریت امید دارد. https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/142شعرِ معاصرهوشنگ ابتهاجارغوانتحلیل‌ گفت‌مانفرکلاف
spellingShingle پریسا نصیری
ناصر علیزاده
بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
غالب
شعرِ معاصر
هوشنگ ابتهاج
ارغوان
تحلیل‌ گفت‌مان
فرکلاف
title بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
title_full بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
title_fullStr بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
title_full_unstemmed بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
title_short بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
title_sort بازنمایی گفت‌مان شعری ارغوان، سرودۀ سایه
topic شعرِ معاصر
هوشنگ ابتهاج
ارغوان
تحلیل‌ گفت‌مان
فرکلاف
url https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/142
work_keys_str_mv AT prysạnṣyry bạznmạyygftmạnsẖʿryạrgẖwạnsrwdەsạyh
AT nạṣrʿlyzạdh bạznmạyygftmạnsẖʿryạrgẖwạnsrwdەsạyh