ECONOMY AND STATE IN THE OTTOMAN EMPIRE - Ahmet Aydın; Ömer Döşemetaş (Tarih ve Tarihçi)
Türklerin ilk anavatanı Orta Asya’dır. Burada kurulan Türk devletlerinin temel geçim kaynağı konargöçer hayata bağlı olarak hayvancılıktı. Zamanla yerleşik hayata geçen Türk devletleri kalıcı mimari eserler ile birlikte tarımsal faaliyetlere de başlamıştır. İslamiyet ile birlikte birçok alanda değişim olsa da ekonomik olarak ilk Türk- İslam devletleri konargöçer yapıyı devam ettirmişlerdir. Bu döneme dair Divanı Lügati Türk ve Kutadgu Bilig adlı eserler bizlere bilgi vermektedir. Osmanlı Devleti ekonomik yapı itibariyle diğer Türk devletlerine göre daha fazla gelişme göstermiştir. Defterdarlık kurumu aracılığıyla her türlü ekonomik faaliyetler kayıt altına alınmıştır. Sınırların genişlemesiyle defterdar sayısı da artırılmıştır. Bu kuruma bağlı olarak ekonomik kayıtları tutan birçok alt birim oluşturulmuştur. Osmanlı Devleti’nde ekonomik faaliyetlerin ilk basamağını bütçeler oluşturmaktaydı ancak bu bütçeler modern anlamda hazırlanan bütçeler gibi gelecek yıla ait değil geçmiş yılın bir hesabı niteliğindeydi. Hazine ise imparatorluk hazinesi ve Enderun hazinesi olmak üzere iki kısımdan oluşmaktaydı. Ekonomik hayatın temeli ise devletin almış olduğu vergilerdi. Vergiler de dini ve örfi olmak üzere iki başlık altında vatandaşlardan tahsil edilmekteydi. Ticari hayat ise İpek yolundan gelen kervanlar vesilesiyle ürünlerin Avrupa’ya aktarılmasıyla sağlanıyordu ancak coğrafi keşifler sonucu iç denizlerden dış denizlere kayma olunca İpek ve Baharat yolu önemini kaybetmiş bu durum Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir.