تأثیر کودهای اوره و مرغی بر رشد و میزان ژل تولیدی آلوئه‌ورا - فریبا کاویانی; سینا فلاح; زهرا ایزدی (Pizhūhish/hā-yi tulīd-i giyāhī)
سابقه و هدف: آلوئه‌ورا یکی از مهم‌ترین و اقتصادی‌ترین گیاهان دارویی، در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران محسوب می‌شود. با توجه به گسترش فرهنگ استفاده از گیاهان دارویی در سطح جهان و با در نظر گرفتن مسایل زیست محیطی ناشی از کاربرد نهاده‌های شیمیایی، استفاده از منابع آلی برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای گیاهان دارویی اجتناب ناپذیر می‌باشد. هدف اصلی این آزمایش بررسی تأثیر کود اوره و مرغی بر رشد و تولید ژل گیاه آلوئه‌ورا بود.مواد و روش‌ها: این پژوهش در شرایط گلخانه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح نیتروژن 50، 100، 150 و 200 میلی‌گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک از منبع کود مرغی و چهار سطح نیتروژن 50، 100، 150 و 200 میلی‌گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک از منبع کود اوره و همچنین تیمار شاهد (بدون کود) بودند. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، طول برگ، عرض برگ، ضخامت برگ، وزن کل برگ‌ها، میزان کلروفیل a، میزان کلروفیل b، کاروتنوئیدها، درصد ژل، وزن ژل و ویسکوزیته بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که صفات ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، طول برگ، عرض برگ، ضخامت برگ، وزن کل برگ در تیمار کود مرغی نسبت به شاهد افزایش داشت، که بیشترین میزان ارتفاع بوته (62/42 سانتی‌متر) در سطح 100 میلی‌گرم در کیلوگرم، بالاترین میزان طول برگ (57/29 سانتی‌متر) و بیشترین میزان عرض برگ (85/5 سانتی‌متر) در سطح 200 میلی‌گرم در کیلوگرم و بیشترین میزان ضخامت برگ (37/1 سانتی‌متر) در سطح 100 میلی‌گرم در کیلوگرم و بیشترین میزان وزن کل برگ (1190 گرم) در سطح 150 میلیگرم در کیلوگرم از منبع کود مرغی مشاهده شد. به طور متوسط کود مرغی 8/4 درصد برگ بیشتری نسبت به کود شیمیایی تولید کرد. همچنین در بین ترکیبات تیماری بیشترین میزان و وزن ژل به ترتیب در سطح 100 و 150 میلیگرم در کیلوگرم نیتروژن از منبع کود مرغی حاصل شد. بالاترین کلروفیل a و کلروفیل b در سطح 200 میلی‌گرم در کیلوگرم به ترتیب از منبع کود مرغی و کود شیمیایی مشاهده شد. به طور میانگین کود مرغی میزان کاروتنوئید را 15/2 درصد نسبت به کود شیمیایی افزایش داد. ویسکوزیته تیمارهای دریافت کننده کود مرغی بطور معنی‎داری کمتر از کود شیمیایی بود.نتیجه‌گیری: به طور کلی نتیجه‌گیری می‌شود که کود مرغی در مقایسه با کود شیمیایی سبب افزایش تولید برگ و ژل و همچنین بهبود کیفیت ژل گیاه آلوئه‌ورا در این آزمایش شد. بنابراین برای تولید مطلوب برگ و ژل گیاه دارویی آلوئه‌ورا در شرایط گلخانه‌ای استفاده از کود مرغی توصیه می‌شود.