بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه

عملکرد گندم نان (Triticum aestivum L.)، تحت تنش‌های محیطی و همچنین با کاهش دما به‌شدت کاهش می‌یابد. از سازوکارهای منجر به سازگاری غلات پاییزه به شرایط محیطی، بهاره‌سازی است که طی آن، گیاه پس از گذراندن یک دوره سرمای طولانی‌مدت، قادر به گلدهی و یا تسریع فرآیند گلدهی می‌شود که سازوکارهای مولکولی مربوط...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مریم لطفی ‌سرابی, رضا فتوت, احسان محسنی فرد
Format: Article
Language:fas
Published: University of Birjand 2024-05-01
Series:تنش های محیطی در علوم زراعی
Subjects:
Online Access:https://escs.birjand.ac.ir/article_2892_044edcf72d42720d3fde3ae33ab12523.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841560393326002176
author مریم لطفی ‌سرابی
رضا فتوت
احسان محسنی فرد
author_facet مریم لطفی ‌سرابی
رضا فتوت
احسان محسنی فرد
author_sort مریم لطفی ‌سرابی
collection DOAJ
description عملکرد گندم نان (Triticum aestivum L.)، تحت تنش‌های محیطی و همچنین با کاهش دما به‌شدت کاهش می‌یابد. از سازوکارهای منجر به سازگاری غلات پاییزه به شرایط محیطی، بهاره‌سازی است که طی آن، گیاه پس از گذراندن یک دوره سرمای طولانی‌مدت، قادر به گلدهی و یا تسریع فرآیند گلدهی می‌شود که سازوکارهای مولکولی مربوط به آن همچنان تا حد زیادی ناشناخته هستند. آزمایشی در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار و دو فاکتور شامل دو رقم نورستار و باز و تعداد روزهای بهاره‌سازی 14 و 21 روز در دمای 4 درجه سانتی‌گراد همراه با گیاهان شاهد انجام شد. تغییرات بیان ژن‌های NAC، ERF و TCP مرتبط با بهاره‌سازی با استفاده از روش Real-Time PCR موردبررسی قرار گرفت. همچنین برای درک بهتر پاسخ ژن‌ها به سرما، پروموتور این سه ژن مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بیان هر سه ژن تحت تیمار بهاره‌سازی رفتار کاهشی نشان داده و فقط بیان ژن TCP تحت 14 روز تیمار بهاره‌سازی در رقم نورستار و نیز ژن NAC تحت 21 روز تیمار در رقم باز افزایش بیان را نشان دادند. به‌طورکلی با افزایش تعداد روزهای بهاره‌سازی میزان بیان ژن‌ها کاهش یافت. همچنین با تجزیه‌وتحلیل پروموتورهای ژن‌های موردمطالعه، 28 نوع عنصر تنظیمی شناسایی شد که تعداد زیادی از آن‌ها محل اتصال فاکتورهای رونویسی پاسخ‌دهنده به تنش‌های زیستی و غیرزیستی هستند. علی‌رغم تشابه الگوی تغییرات بیانی هر سه ژن در دو رقم موردبررسی، شدت تغییرات در دو رقم یکسان نبوده که می‌تواند ناشی از عکس‌العمل متفاوت به تنش سرمایی باشد. نتایج نشان‌دهنده پیچیده بودن تنظیم بیان ژن‌ها در بهاره‌سازی گندم بوده که تعدد محل اتصال فاکتورهای رونویسی پاسخ‌دهنده به تنش‌ها در ناحیه پروموتوری این ژن‌ها می‌توانند توجیهی بر پیچیدگی تنظیم بیان آن‌ها در طول دوره بهاره‌سازی و پاسخ به تنش سرمایی باشند.
format Article
id doaj-art-261bbb0625ea4715acd006e3f19e567d
institution Kabale University
issn 2228-7604
2383-3084
language fas
publishDate 2024-05-01
publisher University of Birjand
record_format Article
series تنش های محیطی در علوم زراعی
spelling doaj-art-261bbb0625ea4715acd006e3f19e567d2025-01-04T07:35:22ZfasUniversity of Birjandتنش های محیطی در علوم زراعی2228-76042383-30842024-05-0117465366510.22077/escs.2024.6359.22072892بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانهمریم لطفی ‌سرابی0رضا فتوت1احسان محسنی فرد2دانش‌آموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجاندانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجاندانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجانعملکرد گندم نان (Triticum aestivum L.)، تحت تنش‌های محیطی و همچنین با کاهش دما به‌شدت کاهش می‌یابد. از سازوکارهای منجر به سازگاری غلات پاییزه به شرایط محیطی، بهاره‌سازی است که طی آن، گیاه پس از گذراندن یک دوره سرمای طولانی‌مدت، قادر به گلدهی و یا تسریع فرآیند گلدهی می‌شود که سازوکارهای مولکولی مربوط به آن همچنان تا حد زیادی ناشناخته هستند. آزمایشی در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار و دو فاکتور شامل دو رقم نورستار و باز و تعداد روزهای بهاره‌سازی 14 و 21 روز در دمای 4 درجه سانتی‌گراد همراه با گیاهان شاهد انجام شد. تغییرات بیان ژن‌های NAC، ERF و TCP مرتبط با بهاره‌سازی با استفاده از روش Real-Time PCR موردبررسی قرار گرفت. همچنین برای درک بهتر پاسخ ژن‌ها به سرما، پروموتور این سه ژن مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بیان هر سه ژن تحت تیمار بهاره‌سازی رفتار کاهشی نشان داده و فقط بیان ژن TCP تحت 14 روز تیمار بهاره‌سازی در رقم نورستار و نیز ژن NAC تحت 21 روز تیمار در رقم باز افزایش بیان را نشان دادند. به‌طورکلی با افزایش تعداد روزهای بهاره‌سازی میزان بیان ژن‌ها کاهش یافت. همچنین با تجزیه‌وتحلیل پروموتورهای ژن‌های موردمطالعه، 28 نوع عنصر تنظیمی شناسایی شد که تعداد زیادی از آن‌ها محل اتصال فاکتورهای رونویسی پاسخ‌دهنده به تنش‌های زیستی و غیرزیستی هستند. علی‌رغم تشابه الگوی تغییرات بیانی هر سه ژن در دو رقم موردبررسی، شدت تغییرات در دو رقم یکسان نبوده که می‌تواند ناشی از عکس‌العمل متفاوت به تنش سرمایی باشد. نتایج نشان‌دهنده پیچیده بودن تنظیم بیان ژن‌ها در بهاره‌سازی گندم بوده که تعدد محل اتصال فاکتورهای رونویسی پاسخ‌دهنده به تنش‌ها در ناحیه پروموتوری این ژن‌ها می‌توانند توجیهی بر پیچیدگی تنظیم بیان آن‌ها در طول دوره بهاره‌سازی و پاسخ به تنش سرمایی باشند.https://escs.birjand.ac.ir/article_2892_044edcf72d42720d3fde3ae33ab12523.pdfبهاره‌سازیبیان ژنپروموتورفاکتورهای رونویسی
spellingShingle مریم لطفی ‌سرابی
رضا فتوت
احسان محسنی فرد
بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
تنش های محیطی در علوم زراعی
بهاره‌سازی
بیان ژن
پروموتور
فاکتورهای رونویسی
title بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
title_full بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
title_fullStr بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
title_full_unstemmed بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
title_short بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
title_sort بررسی بیان برخی ژن‌های کاندید مرتبط با بهاره‌سازی در گندم زمستانه
topic بهاره‌سازی
بیان ژن
پروموتور
فاکتورهای رونویسی
url https://escs.birjand.ac.ir/article_2892_044edcf72d42720d3fde3ae33ab12523.pdf
work_keys_str_mv AT mrymlṭfysrạby brrsybyạnbrkẖyzẖnhạyḵạndydmrtbṭbạbhạrhsạzydrgndmzmstạnh
AT rḍạftwt brrsybyạnbrkẖyzẖnhạyḵạndydmrtbṭbạbhạrhsạzydrgndmzmstạnh
AT ạḥsạnmḥsnyfrd brrsybyạnbrkẖyzẖnhạyḵạndydmrtbṭbạbhạrhsạzydrgndmzmstạnh