REKÜRRENS İLE GELEN SITMA OLGUSU - Kemalettin Özden; Ayse Albayrak; Handan Alay; Fatma Kesmez Can; Betül Akgün; Zeynep Selin Vural (Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Dergisi)
Sıtma, Plasmodium spp. türlerinin neden olduğu; tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Plasmodium falciparum türünün en ağır ve mortal seyirli klinik tabloya sebep olması nedeniyle erken tanı konulması ve etkene yönelik tedavi verilmesi önemlidir. Bu çalışma ile, sıtmada görülebilen rekürrens kliniğine ve mortal seyirli olan falciparum sıtmasının tedavisine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Bilinen kronik bir hastalığı olmayan 47 yaşındaki erkek hasta ateş, halsizlik, baş ağrısı ve ishal şikayetleri ile acil servise başvurdu. Bir Afrika ülkesine seyahat öyküsü olan hastanın iki hafta önce dönüş yaptığı öğrenildi. Sıtma ön tanısı ile hastadan alınan periferik kan örneğinin Giemsa boyalı kalın damla ve ince yayma incelemesinde taşlı yüzük formunda genç trofozoitler görüldü. Bunun sonucunda ise saptanan tür olarak P. falciparum kabul edildi. Olgunun Afrika ülkesinde bulunduğu dönemde semptomlarının başladığı ve orada sıtma tanısı konularak olguya parenteral artesunat tedavisi verildiği öğrenildi. Verilen tedavi sonrası ilk dört hafta içinde şikayetleri tekrarlayan hastaya alternatif tedavi rejimi olan kinin sülfat tablet 10 mg/kg (3x1) ve doksisiklin 100 mg tablet (2x1) kombinasyonu tercih edildi. Hasta yedi günlük tedavi sonrası şifa ile taburcu edildi. P. falciparum sıtmasında rekürrens ve reenfeksiyon görülebilmesi sebebi ile olgular tedavi sonrasında da yakın takip edilmelidir. Rekürrens gelişen hastalarda daha önce tercih edilenden farklı bir artemisin kombinasyon tedavisi (AKT) ya da kinin sülfat kombinasyonları gibi AKT dışı rejimler tercih edilebilir.