Malazgirt Savaşı’nın popüler tarihçiliğe yansımaları: Cumhuriyet gazetesi örneği - Tevfik Orkun Develi (Turkish History Education Journal)
Türklere Anadolu’nun kapılarını açan Malazgirt Savaşı, tarihteki Türk zaferlerini kutlayan ve eski Türk devletleri ile modern Türkiye Cumhuriyeti arasındaki sürekliliği vurgulayan tarihsel anlatının mihenk taşlarından biridir. Ayrıca toplumun geniş kesimlerince paylaşılan bir gurur kaynağı ve ulusal kimliğinin kurucu mitlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu yönüyle, bilimsel çalışmaların yanı sıra popüler tarihçiliğin de ilgi alanına girmektedir. Bu çalışma, Malazgirt Zaferi’nin Cumhuriyet’in toplum tasarımında 1950’li yıllara kadar ihmal edildiği iddiasını akademik tarihçilik ve ulusal basının kesişimine odaklanarak tartışmaya açmaktadır. Ayrıca pek çok yönüyle savaş hakkında akademik çalışmalara nadiren yansıyan ya da hiç rastlanmayan bazı detaylara ışık tutmaktadır. Çalışmanın evrenini Cumhuriyet gazetesinin Türk basınında ilk kez linotip baskı kullanmaya başladığı 1 Ocak 1930’dan 31 Aralık 1950’ye kadar olan sayıları oluşturmaktadır. Cumhuriyet gazetesinin elektronik arşivinden temin edilen nüshalarda, nitel araştırma yöntemine uygun olarak belirlenen anahtar sözcükler ve üçüncü parti yazılımların yardımıyla doküman incelemesi gerçekleştirilmiş, toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu sayede, Cumhuriyet gazetesi örneğinde savaşın Türk basınına yansıma biçimi Türkiye’deki tarihçilik anlayışının yıllar içindeki evrimine uygun olarak mercek altına alınmıştır. Ayrıca, çalışmada Malazgirt Savaşı üzerine sahada yapılan etütlerin bugüne kadar bilinenlerden daha eskiye dayandığı tespit edilmiştir. 1930’lu yıllardan itibaren Türkiye’de Selçuklu tarihçiliğinin yükselişe geçmesiyle, akademik çalışmalar ile popüler yayınların dirsek teması içinde oldukları görülmüştür.