İSPANYOL İŞGALİNDEN OSMANLI FETHİNE: 16. YÜZYILIN İLK YARISINDA TRABLUSGARP’TA TÜRK DİRENİŞİ - Abdullah Erdem Taş (İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi)
GünümüzdeLibya olarak isimlendirilen Trablusgarp, Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrikaeyaletlerinden biri olarak yaklaşık dört asır Türk hâkimiyetinde kalmıştır.Fakat bu dört asırlık hâkimiyet, şimdiye kadar akademik anlamda yeteri kadarilgi görmemiş ve telif edilen eserlerimizde genel ifadelerle geçiştirilmiştir.Bu açıdan tarihimizde büyük boşluklar, eksiklikler olduğu kabul edilmektedir. Mezkûreksiklik dolayısıyla Trablusgarp fethi, kaynaklarımızda genel ve özetifadelerle donanma gönderilip bir iki ay içerisinde neticelenen bir vakıaolarak aktarılmıştır. Aslında fethin arka planında 20-30 yıllık bir mücadele veişgale karşı direniş bulunmaktadır. Binaenaleyh çalışmada, Osmanlı Devleti’ninKuzey Afrika’daki eyaletlerinden ve en son terk ettiği toprak parçası olanTrablusgarp’taki Türk hâkimiyetinin hangi zeminde yükseldiği ve 1551 fethiöncesinde Türklerin mukavemet gücü gösterilmek istenmiştir. Bunun için daha çokİtalyan ve Fransız tarihçilerin eserlerine müracaat edilmiştir. Bu eserlerde, Avrupadevlet arşivlerine, resmî-gayrı resmî raporlara ve dönemi anlatan seyahatnameleresıkça başvurulmuştur. Diğer taraftan bunlardan temin edilen bilgiler, kenditarihlerimizle ve Libya tarihleriyle karşılaştırılarak sağlama yapılmıştır.