بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)

بررسی صور خیال شاعرانه، از راه‌های شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌های آثار ادبی است که سبک و ارزش هنری اثر را روشن می‌سازد و میزان قدرت نوآوری و بهره‌گیری شاعر را از میراث گذشتگان مشخّص می‌کند. همچنین جذّابیت آثار هنری، ناشی از چگونگی ساختار آن‌هاست و این ساختار است که وجه تمایز و برتری آن‌ها را نسبت به دیگ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: زینب نصیری
Format: Article
Language:fas
Published: Semnan University 2022-10-01
Series:مطالعات زبانی و بلاغی
Subjects:
Online Access:https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_7091_bf02e3d3d6081f275631795c9de27091.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841527878795132928
author زینب نصیری
author_facet زینب نصیری
author_sort زینب نصیری
collection DOAJ
description بررسی صور خیال شاعرانه، از راه‌های شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌های آثار ادبی است که سبک و ارزش هنری اثر را روشن می‌سازد و میزان قدرت نوآوری و بهره‌گیری شاعر را از میراث گذشتگان مشخّص می‌کند. همچنین جذّابیت آثار هنری، ناشی از چگونگی ساختار آن‌هاست و این ساختار است که وجه تمایز و برتری آن‌ها را نسبت به دیگر آثار ادبی نشان می‌دهد. دستگاه بلاغی مهم‌ترین دستگاه زبان ادبی است که روند آفرینش ادبی در آن برجسته‌تر از سایر دستگاه‌های زبان است. تشبیه اساسی‌ترین رکن این دستگاه است که اجزای دیگر، مانند استعاره، تشخیص، مجاز و کنایه از آن ناشی می‌شوند. با بررسی ساختار تشبیه به‌صورت دقیق می‌توان تحوّلات سبکی دستگاه بلاغی را نیز نشان داد. در این تحقیق، انواع تشبیهات «خسرو و شیرین» از وجوه مختلف بلاغی، وجه شبه، ادات، حسّی و عقلی بودن، مفرد و مرکّب بودن، ساختار ظاهری و شکلی و بسامد به‌کارگیری تشبیه بررسی و دسته‌بندی شده و سپس تحلیلی علمی و آماری از آن ارائه گردیده است. این پژوهش کاملاً جنبة علمی دارد؛ یعنی تمام تشبیهات خسرو و شیرین مورد بررسی قرار گرفته است. در داستان خسرو و شیرین که ۵۳۰۰ بیت دارد، ۱۰۰۵ تشبیه دیده می‌شود؛ یعنی ۱۹ درصد از کلّ ابیات. توجّه به این آمار، قدرت تصویرگری نظامی و هنر وی را آشکار می‌سازد.
format Article
id doaj-art-1aca83cfb47c40f6a124d4da1fb7e936
institution Kabale University
issn 2008-9570
2717-090X
language fas
publishDate 2022-10-01
publisher Semnan University
record_format Article
series مطالعات زبانی و بلاغی
spelling doaj-art-1aca83cfb47c40f6a124d4da1fb7e9362025-01-15T05:48:59ZfasSemnan Universityمطالعات زبانی و بلاغی2008-95702717-090X2022-10-01132927730210.22075/jlrs.2021.22280.18467091بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)زینب نصیری0دانش آموختۀ زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهرانبررسی صور خیال شاعرانه، از راه‌های شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌های آثار ادبی است که سبک و ارزش هنری اثر را روشن می‌سازد و میزان قدرت نوآوری و بهره‌گیری شاعر را از میراث گذشتگان مشخّص می‌کند. همچنین جذّابیت آثار هنری، ناشی از چگونگی ساختار آن‌هاست و این ساختار است که وجه تمایز و برتری آن‌ها را نسبت به دیگر آثار ادبی نشان می‌دهد. دستگاه بلاغی مهم‌ترین دستگاه زبان ادبی است که روند آفرینش ادبی در آن برجسته‌تر از سایر دستگاه‌های زبان است. تشبیه اساسی‌ترین رکن این دستگاه است که اجزای دیگر، مانند استعاره، تشخیص، مجاز و کنایه از آن ناشی می‌شوند. با بررسی ساختار تشبیه به‌صورت دقیق می‌توان تحوّلات سبکی دستگاه بلاغی را نیز نشان داد. در این تحقیق، انواع تشبیهات «خسرو و شیرین» از وجوه مختلف بلاغی، وجه شبه، ادات، حسّی و عقلی بودن، مفرد و مرکّب بودن، ساختار ظاهری و شکلی و بسامد به‌کارگیری تشبیه بررسی و دسته‌بندی شده و سپس تحلیلی علمی و آماری از آن ارائه گردیده است. این پژوهش کاملاً جنبة علمی دارد؛ یعنی تمام تشبیهات خسرو و شیرین مورد بررسی قرار گرفته است. در داستان خسرو و شیرین که ۵۳۰۰ بیت دارد، ۱۰۰۵ تشبیه دیده می‌شود؛ یعنی ۱۹ درصد از کلّ ابیات. توجّه به این آمار، قدرت تصویرگری نظامی و هنر وی را آشکار می‌سازد.https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_7091_bf02e3d3d6081f275631795c9de27091.pdfتشبیهساختارهای تشبیهیصورخیالخسرو و شیریننظامی گنجوی
spellingShingle زینب نصیری
بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
مطالعات زبانی و بلاغی
تشبیه
ساختارهای تشبیهی
صورخیال
خسرو و شیرین
نظامی گنجوی
title بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
title_full بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
title_fullStr بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
title_full_unstemmed بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
title_short بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی (با تکیه بر خسرو و شیرین)
title_sort بررسی تشبیه در شعر نظامی گنجوی با تکیه بر خسرو و شیرین
topic تشبیه
ساختارهای تشبیهی
صورخیال
خسرو و شیرین
نظامی گنجوی
url https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_7091_bf02e3d3d6081f275631795c9de27091.pdf
work_keys_str_mv AT zynbnṣyry brrsytsẖbyhdrsẖʿrnẓạmygnjwybạtḵyhbrkẖsrwwsẖyryn