Lale Devrinde Sadrazam Ve Harem Dairesine Ait Muhasebe Müfredat Defterlerinin Çözümlemesi - Analysis Of The Accounting Inventory Of Grand Vizier And Harem At Tulip Age - Ali Apalı; İsmail Bekci; Özlem Karataş (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Osmanlı Devlet Muhasebe Sistemi son yıllarda muhasebe tarihi üzerine araştırma yapan bilim insanları tarafından üzerinde sıklıkla çalışılan bir konu haline gelmiştir. Osmanlı Devleti ile ilgili arşivler incelendiğinde Osmanlı İmparatorluğu’ndan (1299-1922) kalan yaklaşık olarak 95 milyon adet belge ve 360 bin adet defter bulunmaktadır. Bu belgelerin yaklaşık 15 milyon adedi ile defterlerin 180 bin adedinin direkt olarak muhasebe ile ilgili olduğu bilinmektedir. Sosyal, mali, iktisadi ve askeri her türlü mali bilgiye rastlanabilen bu belge ve defterlerin Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan XX. YY’ın sonlarına kadar olan kısmı Osmanlı Devleti’nin muhasebe sistemini oluşturan merdiven sistemine göre hazırlandığı tespit edilmiştir. Çalışmanın konusunu, bu defterlerden biri olan, Hicri 6 Receb 1137 (Miladi 21 Mart 1725) tarihini taşıyan ve Başbakanlık Osmanlı arşivlerinden elde edilen Sadrazam ve Harem dairesine ait müfredat defteri oluşturmaktadır. Hem sadrazam dairesine hem de harem dairesine alınan bazı varlıkların (eşyaların) ve bazı kalemler için ödenen işçilik giderlerinin kaydının yapıldığı müfredat kayıtlarına ait defterin, muhasebe tarihi çalışmalarına kazandırılması ve Osmanlı Devlet Muhasebesi alanında çalışmak isteyen araştırmacılara yol gösterici olması çalışmanın amacını oluşturmaktadır.