Dharma Kavramı ve Purushārthalar - Mehmet Masatoğlu (Dini Araştırmalar)

(untitled)
Dharma, Hinduizm’in en önemli kavramlarından biridir. Sözlükte “tutmak, kaldırmak, sürdürmek” anlamlarına gelen dhṛ kökü ve bu kökten türetilen dharma, bir kavram olarak ele alınmıştır. Böylece onun anlam çeşitliliğine değinilmiştir. Ayrıca purusha ve artha kelimelerinden oluşan purushārtha (Hindu hayatının dört temel gayesi) kavramı tetkik edilip onun hangi kavramları karşıladığı ele alınmıştır. Purushārthaların trivarga ya da çaturvarga olarak tanımlanmasının kritiği yapılmış; tarihi ve felsefi açıdan öneminin ne olduğu tartışılmıştır. Ayrıca purushārthaların varna (sınıf/kast) ve aşramalar (dört aşama) ile bağlantısı da araştırılmış; kast sisteminde kast üyelerinin hangi purushārtha emrini yerine getirmesi gerektiği bilgisine değinilmiştir. Aşramalar içerisinde kişinin hangi purushārthayı ön plana çıkarması gerektiği vurgulanmıştır.