DİN SOSYOLOJİSİ METOT ARIYOR: MÜMTAZ TURHAN VE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZ - Birsen Banu Okutan (İslami İlimler Dergisi)
Sosyolojinin metotlarını kullanan biralt disiplin hüviyetindeki din sosyolojisi, Müslüman bireylerin toplumda nelerinasıl yaptığını, kurumsal yapılanmaların ve sosyal ilişkilerin nasılgeliştiğini inceleme soruları olarak ele almaktadır. Bugün nomotetik yaklaşımlardan ziyade ideografik eğilimleri takipeden çalışmalar, sıradan insana eğilerek bireyi, önce kendi toplumunun, sonrabüyük T’li Toplumun içinde geliştirdiği tavırları bağlamlarında açıklamaya,daha net ifadeyle “anlamaya” uğraşmaktadır. Bu çalışmanın hedefi incelememasasına yatırılan birimlerin katlarını açmak için, iletişim, görsel sanatlar,medya, reklamcılık, dilbilimi gibi alanlarda geniş açı sağlayan “göstergebiliminin”,din sosyolojisi alanı içindeki yöntemsel imkânını tartışmaktır. Hipotetikolarak “göstergebilim din sosyolojisi disiplinine metodolojik açı sağlar” ve“Mümtaz Turhan’ın din sosyolojisine katkıları göstergebilimsel olarak yenidenokunabilir” şeklinde formüle edilen iki önerme sorgulanmaktadır. Bu çerçevede,çalışmanın birinci bölümünde, din sosyolojisi disiplini ile göstergebiliminyöntemsel olabilirliği tartışılacak; ardından Mümtaz Turhan’ın dinsosyolojisine katkıları açımlanarak, alan çalışmasından elde ettiği verileri göstergebilimaçısından tekrar yorumlanacaktır.