1920’lerde Sovyet Politikası ve Kürt Ayaklanmaları - Anjelika Pobedonostseva (Artuklu Kurdology)

(untitled)
1920’lerde yeni kurulan Türk ve Sovyet devletleri arasındaki ilişkiler, Moskova’nın Ankara’nın yakın müttefiki olmayı umut etmesiyle olumlu yönde gelişmeye başladı. Ortadoğu’daki Kürt ayaklanmaları, özellikle Türkiye’deki Şeyh Said ayaklanması Sovyet liderlerinin önüne bir ikilem koydu. Kremlin, Türk makamlarını destekleme eğilimindeyken, Sovyet topraklarında kurduğu ulusötesi bir örgüt olan Komünist Enternasyonal’in (Komintern) muhalefetiyle karşı karşıya kaldı. Komintern, Doğu’da Sovyet liderliğindeki bir dünya devrimini teşvik etmek için çalıştı ve Kürtleri bu çabada önemli bir ortak olarak gördü. Bu makalede Türkiye ve Kürt meselesine yönelik Sovyet politikasında yaşanan anlaşmazlıklar oryantaliste dönüşen bir Sovyet askeri subayı örneğine odaklanılarak analiz edilecektir. Kazimir Gabrieloviç Vasilevsky, Komintern içindeki konumunu Ankara’nın resmi çizgisine muhalefet etmek için kullanıyordu. Vasilevsky yalnızca Türkiye Komünist Partisi’nin Kürtlere yardım edebileceği ve Kürt ulusal hareketinin Sovyet desteğini hak ettiği konusunda ısrar etti. Ayrıca 1925 Şeyh Said ayaklanması ile aynı zamana denk gelen Türkiye’ye resmi bir görev sırasında saha araştırması yaptı. Bu çalışma, dönemin yayınlarına ve arşiv belgelerine dayanmaktadır.