بررسی اثر کود نانوبیومیک برعملکرد و برخی صفات چای ترش (Hibiscus sabdariffa) در کشت مخلوط با لوبیا چشم بلبلی (Vigna unguiculata) - محبوبه سارانی; احمد قنبری; علیرضا سیروس مهر (تولید گیاهان زراعی)
سابقه و هدف:امروزه روند رو به رشد تخریب منابع آب، خاک و محیط زیست در اثر کاربرد بی‌رویه مواد شیمیایی در کشاورزی و روش‌های رایج تولید محصولات غذایی، باعث توجه و ترغیب پژوهشگران کشاورزی به کشاورزی پایدار شده است. کشت مخلوط به جهت تنوع محصولات، مزایای آن و افزایش سود حاصل در واحد سطح و زمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این تحقیق بررسی اثر هم‌افزایی کشت مخلوط چای ترش به عنوان یک گیاه دارویی و سازگار با شرایط منطقه با لوبیا چشم بلبلی و اثر کود نانوبیومیک در کشت مخلوط بود. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬مواد و روش:برای بررسی تأثیر کاربرد کود نانوبیومیک بر ویژگی‌های کمی و کیفی چای ترش در کشت مخلوط با لوبیا چشم‌بلبلی، آزمایشی به‌‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل واقع در سایت جدید در سال زراعی 1395-1394 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل کود نانوبیومیک به‌عنوان عامل اصلی در دو سطح استفاده و عدم استفاده از کود و سطوح مختلف کشت مخلوط در پنج سطح شامل خالص چای ترش، خالص لوبیا چشم‌بلبلی، 50 % چای ترش+50% لوبیا چشم‌بلبلی، 75 % چای ترش+25 % لوبیا چشم‌بلبلی و 25 % چای ترش+75 % لوبیا چشم‌بلبلی به‌عنوان عامل فرعی بودند. کود نانوبیومیک در سه مرحله (سه برگی، ساقه‫دهی و قبل از گلدهی) و در هر مرحله به میزان یک لیتر در هکتار مورد استفاده قرار گرفت.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬یافته‏ها:مقایسه میانگین اثرات متقابل نشان داد که بیشترین میزان کلروفیل a از تیمار کاربرد نانوبیومیک در شرایط کشت مخلوط 75 % چای ترش+25 % لوبیا چشم‌بلبلی به دست آمد، همچنین بیشترین میزان کلروفیل کل در شرایط کشت مخلوط 75 % چای ترش+25 % لوبیا چشم‌بلبلی به دست آمد. نسبت برابری زمین در نظام‌های کشت مخلوط بالاتر از واحد بود که نشان‌دهنده مزیت کشت‌های مخلوط در مقایسه با کشت‌های خالص است. ترکیب 50 % چای‫ترش +50 % لوبیا چشم‌بلبلی بیشترین نسبت برابری زمین را به خود اختصاص داد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ بیشترین عملکرد اقتصادی چای ترش از تیمار کاربرد نانوبیومیک به دست آمد. مقایسه میانگین‏ اثر نظام‌های مختلف کشت مخلوط نشان داد که بیشترین مقدار عملکرد اقتصادی (6/1125 کیلوگرم در هکتار) از تیمار کشت خالص چای ترش بدست آمد که باعملکرد اقتصادی(8/1117 کیلوگرم درهکتار) حاصل ازترکیب 50 % چای‫ترش +50 % لوبیا چشم‌بلبلی اختلاف معنی داری نداشت.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬نتیجه‏گیری:بر اساس نتایج بیشترین عملکرد بیولوژیک و عملکرد اقتصادی چای ترش از تیمار کاربرد نانوبیومیک و در شرایط سیستم کاشت خالص چای ترش به دست آمد. به طور کلی می‫توان گفت کشت مخلوط 50 % چای‌ترش+50 % لوبیا چشم بلبلی با تولید عملکرد اقتصادی بیشتر برای کشت در منطقه مناسب است.‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬