EİNSTEİN’A GÖRE BİLİM, DİN VE FELSEFE: DİN FELSEFESİ AÇISINDAN BİR ÇÖZÜMLEME - Şahin Efil (Felsefe Dünyası)
Albert Einstein, filozof-bilim adamı modelinin en önde gelen örneklerindenbirisidir. Bir bilim adamı olmasına rağmen, o, din, Tanrı, metafizik ve felsefegibi konularla da ilgilenmiş ve bu noktada ciddiye alınması gereken çeşitligörüşler ileri sürmüştür. Bu bakımdan, Einstein, dinî tecrübe ile bilim, fizik ilemetafizik, din ile bilim arasında kayda değer bağlar ve ilişkiler kurmuştur. Builişkilerin, önemli diyebileceğimiz metafizik ve felsefî uzantıları bulunmaktadır.Bu çalışma, bu uzantıları açığa çıkarma, inceleme ve felsefî olarak değerlendirmeamacı gütmektedir. Buna göre, Einstein’ın din, bilim ve felsefeye dair görüşleribizi felsefî açıdan iki önemli sonuca götürmektedir: Birincisi, din ile bilim arasındakarşılıklı bir ilişki ve etkileşim vardır. Dolayısıyla din bilimi, bilim de dinietkiler. İkincisi, fizikten metafiziğe çıkan bir yol vardır. Bilim adamı, bakışınıayrıntılı olarak üzerinde çalıştığı parçadan bu âlemin bütünlüğüne kaydırdığındametafizikle karşı karşıya gelir. Bu bakımdan, fizik ile metafizik arasında birbağ vardır. Son çözümlemede, bilimin sunduğu veriler, felsefeciye felsefe yapmaimkânı sunmaktadır. Dolayısıyla, burada, Einstein örneği üzerinden bilimsel ve rilerin felsefî potansiyeline, din felsefesi yapma imkânına ve bu felsefenin (din,bilim ve felsefe arasında) ara bulucu veya köprü kurucu rolüne işaret edilmiştir.