“TASARIM” KAVRAMI ÜZERİNE FELSEFİ MEDİTASYONLAR - Emir H. Ülger (Felsefe Dünyası)
Bu çalışma, günümüzde çok yaygın kullanım ve geniş bir uygulamaalanına sahip olan “tasarım” kavramını ve bu kavramın anlamsal veuygulamada geçirmiş olduğu değişimin felsefi analizini yapmak ister.Tasarım kavramı, sanatsal yaratmanın temelinde yer alan önemli birkavramdır. Tasarımın kendi içinde ilişkili olduğu alt uygulamalar ve önemlisanatsal kavramlar bulunmaktadır. Bu kavram ve uygulamaların birliğiile genel bir tasarım kavramı oluşur. Genel olarak “tasarım kavramı” enüst noktada, birbirinden farklı pek çok tasarım ve endüstriyel uygulamaalanını ifade eden hem estetik hem de uygulamalı endüstrinin bir senteziolmaktadır.Bu inceleme, tasarım ve tasarım felsefesinin sınırları içerisinde varolan kavramları sorgulamak, analiz etmek ve bu kavramların yanında tasarımsürecinde etkili olan diğer kavramları açığa çıkartarak ve belirginleştirmekister. Bu noktada tasarımın felsefi-kavramsal kökeni ve zamanla farkedilen uygulamaya dönük içeriğiyle birlikte tasarım felsefesinin temel ilkeve paradigmalarının analizi yapılır. Böylece temel bileşenler ve önemlitasarım kavramları üzerine tartışma geliştirilir. Metafizik felsefe geleneği,epistemoloji, estetik ve sanat felsefesinin çatısı altında teorik olarakkullanılan tasarım kavramı, 20.yy.’ın ikinci yarısından itibaren değişimgeçirerek uygulamalı alanların daha fazla kontrolüne girer. Böylece tasarımkavramı, “teori ve pratiğin, estetik ve endüstrinin, işlevsel olanla estetiğin”uyumunu içererek geniş bir endüstriyel ve estetik uygulama alanı olarakkaşımıza çıkar. Gelinen noktada tasarım kavramından tasarım felsefesiuygulamalarına ve bu uygulamalardan küresel-teknolojik uygulamalarabağlı gelişen “endüstriyel-ticari” bir tasarım kavrayışı olan meta-estetiğikavrayışına ulaşılır. Bu noktada ortaya çıkan temel paradigma değişimiyeni bir sorgulamayı zorunlu kılar.