Küresel Kriz, Sosyal Piyasa Ekonomisine Geçiş İçin Bir Fırsat Olabilir Mi? - Cemil Eraslan; Yüksel Bayraktar (Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi)
Özet 2007 yılının ortalarında ABD finans piyasalarında yaşanmaya başlayan ve kısa sürede küresel bir hale dönüşen ekonomik kriz, dünya ekonomisinin ciddi bir durgunluğa girmesine yol açmıştır. Küresel ekonomik krizle mücadele etmek için birçok iktisadi tedbir alınmasına rağmen, krizin niteliği ve boyutları önceki krizlerden farklı olduğu için etkileri devam etmektedir. Bu nedenle 2008-2009 Krizi, negatif etkileri açısından kapitalist sistemin yaşadığı en büyük kriz olan Büyük Buhran ile karşılaştırılmakta ve küresel krizden çıkılabilmesi için kapitalist sistemin kapsamlı bir reforma tâbi tutulması gerektiği üzerinde durulmaktadır. Küresel ekonomik kriz, devletin iktisadi yaşamda sosyal politikalar aracılığıyla daha fazla rol alması ve sosyal politikalarda dönüşüm ve standartizasyon sağlanması gerektiği tartışmalarını yeniden gündeme getirmiştir. Bu çerçevede çalışmanın amacı, küresel krizlere karşı sosyal piyasa ekonomisinin alternatif bir çözüm yolu olup olmadığını tartışmaktır. Bu amaca ulaşmak için öncelikle kapitalizmin tarihsel süreç içerisinde oluşturduğu eşitsizliklerden hareketle sosyal piyasa ekonomisinin ortaya çıkışı ele alınacaktır. Sosyal piyasa ekonomisinin altın çağı olan Keynesyen dönem ile düşüşe geçtiği Petrol Krizi sonrası dönem ele alındıktan sonra ise, küresel ekonomik kriz üzerinde durulacak ve sosyal piyasa ekonomisinin çeşitli ülke uygulamalarından hareketle, liberal kapitalist sistemin nasıl bir sosyal piyasa reformuna tâbi tutulması gerektiği değerlendirilecektir. Çalışmanın sonuçları şu şekilde ifade edilebilir: i) Küresel kriz, liberal kapitalizmin eksiklerini ortaya koyması açısından önemlidir. ii) Liberal kapitalizm, sosyal piyasa ekonomisi ile reforme edilebilir. iii) Sosyal piyasa ekonomisini benimseyen ülkeler görece krizden daha az etkilenmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Küresel Kriz, Sosyal Piyasa Ekonomisi, Refah Devleti, Ordoliberalizm