کارکردهای نیل در شعر قرن ششم با تأکید بر سنایی، انوری، خاقانی و نظامی - مقصود مصباح; ابراهیم پوردرگاهی; حمیدرضا فرضی (زبان و ادب فارسی)
گیاهان از دیرباز به عنوان یکی از منابع مهمّ غذا و دارو، مورد توجّه انسان بوده‌است. نیاکان ما طیّ هزاران سال علاوه بر تأمین‌ دارو، غذا و پوشاک، به شناخت بیشتری از گیاه دست‌یافته و از رنگ و بوی‌ تعدادی ‌از گیاهان، در نقّاشی، رنگرزی، عطر و آرایش ‌استفاده‌کرده‌اند. نیل‌ یکی‌ از‌گیاهان رنگزاست که به دلیل ثبات رنگ و قدرت بالای ترکیب‌پذیری با طیف وسیعی از رنگ‌های طبیعی‌دیگر، مورد توجّه انسان بوده ‌است. بازتاب‌گستردۀ این‌گیاه در شعر، حکایت از رونق و استفادۀ سالم پیشینیان از ‌رنگ ‌‌طبیعی‌ نیل در کنار خواصّ‌ درمانی‌آن دارد. در قرن ششم بنابه دلایلی؛ از قبیل رقابت، توسعۀ علم و یا فاضلانه‌گویی از سوی شاعران، کارکرد‌‌های درمانی‌گیاه نیز مانند اطّلاعات سایرعلوم، با کنایه و استعاره‌های‌ دیریاب آمیخته ‌شده و درک مفهوم شعر را دشوار ساخته ‌است. این پژوهش‌ برآن است‌ که با استفاده از روش توصیفی_ تحلیلی، بازتاب‌ ‌نیل‌ را از دیوان‌های سنایی، انوری، خاقانی و نظامی استخراج کند به بررسی و تحلیل کارکردهای طبّی، ادبی و هنری و باورهای عامّۀ آن بپردازد.