Lipoproteina a (Lp(a)) u pacjentek z zespołem Turnera - Beata Wikiera; Jolanta Bieniasz; Ewa Barg; Ewa Głąb; Anna Noczyńska (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Wprowadzenie: W zespole Turnera częściej występują choroby układu krążenia. Znanym czynnikiem ryzyka choroby niedokrwiennej serca są zaburzenia metabolizmu lipidów. Cel pracy: Ocena zaburzeń lipidowych, szczególnie lipoproteiny (a) (Lp(a)) u pacjentek z zespołem Turnera. Materiał i metody: Badaną grupę stanowiło 65 dziewcząt z zespołem Turnera bez klinicznych objawów dysfunkcji tarczycy oraz cukrzycy typu 1. ?redni wiek badanych wynosił 12,45±5,03 (2-21) roku. Monosomię chromosomu X stwierdzono u 60% badanych, mozaicyzm u 30,8%, aberracje strukturalne u 9,2%. Większość (59,7%) była leczona hormonem wzrostu w trakcie badania, 17,5% ukończyła leczenie, 22,8% jeszcze go nie rozpoczęła. Określano odchylenie standardowe (SD) wysokości ciała, masę ciała, SD wskaźnika masy ciała (BMI), stężenie Lp(a), cholesterolu, triacylogliceroli, FT4, TSH, insuliny, IGF-I, FSH, estradiolu. Wyniki: U wszystkich pacjentek stwierdzono prawidłowe stężenia TSH i wolnej tyroksyny; u 30,1% (n=20) z nich występowała choroba Hashimoto rozpoznana w okresie od 1 roku do 8 lat przed obecnym badaniem, stosowano lewotyroksynę, uzyskując eutyreozę. Stwierdzono istotne dodatnie korelacje pomiędzy stężeniami Lp(a) i cholesterolu (r=0,37, p=0,005), Lp(a) i LDL (r=0,48, p〈0,001), nie występowały natomiast zależności Lp(a) z innymi badanymi parametrami. Stężenie Lp(a) nie wykazywało zależności od kariotypu. Najwyższe stężenie Lp(a) występowało u pacjentek przed rozpoczęciem leczenia hormonem wzrostu (GH), najniższe zaś po zakończeniu terapii. Różnica nie była statystycznie istotna. Stężenie Lp(a) u 12 dziewcząt z ZT było wysokie >35 mg/dl, u 29 natomiast niskie 〈5 mg/dl. Pomiędzy tymi grupami pacjentek nie występowały różnice w zakresie wieku, SD wysokości ciała, SD BMI, stężenia IGF-I, insuliny. Jedynie stężenie LDL było istotnie wyższe w grupie z wysokim stężeniem Lp(a)(p=0,036). Wnioski: U 18,5% pacjentek z ZT obserwowane wysokie stężenie Lp(a) może predysponować do rozwoju procesu miażdżycowego. Celowe wydaje się zatem ultrasonograficzne monitorowanie tętnic. Rodzaj aberracji chromosomalnej, wiek ani parametry auksologiczne nie mają wpływu na poziom Lp(a), dalszych badań natomiast wymaga ocena wpływu terapii GH.