Kilka uwag o przestrzeni w filmie japońskim - Krzysztof Loska (Kwartalnik Filmowy)
Artykuł mówi o odmiennym od klasycznych wzorców obowiązujących w filmie fabularnym sposobie organizacji przestrzeni ekranowej w filmie japońskim, wynikającym z różnic kulturowych w postrzeganiu przestrzeni. Wielopoziomowe różnice między sztuką japońską i europejską (m.in. w sposobie postrzegania przedmiotów, roli perspektywy, stosunku głębi do powierzchni, zależności między obrzeżami a centrum) znajdują odzwierciedlenie w konstrukcji obrazu filmowego. Autor zwraca uwagę na kilka kwestii zasadniczych dla zrozumienia konstrukcji obrazu w kinematografii japońskiej, której najwybitniejsi przedstawiciele – Kenji Mizoguchi, Yasujiro Ozu i Akira Kurosawa – poszukiwali własnych zasad budowania przestrzeni wizualnej i posługiwali się systemem perspektywicznym wykorzystywanym w tradycyjnym malarstwie. Na konkretnych przykładach z ich twórczości Loska analizuje odejście od klasycznego paradygmatu w sposobie przedstawiania oraz wytworzenie układów przestrzennych nie podporządkowanych przyczynowo-skutkowemu łańcuchowi zdarzeń.